Erzurum Ulu Cami, 1179'da Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet tarafından yaptırılan, kırk taş sütun üzerine kurulu Anadolu'nun en eski çok sütunlu camilerinden biridir. Mihrap önündeki ahşap-taş karışımı Kırlangıç Kubbe en dikkat çekici detayıdır.
Erzurum Ulu Cami'yi 1179'da Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet yaptırmış. Saltukluların "Atabey" unvanından dolayı halk arasında Atabey Camisi diye de anılıyor. Yedi nef, kırk sütun üzerine kurulu 51x54 metrelik yapı, Anadolu'daki çok sütunlu cami mimarisinin en eski örneklerinden biri sayılıyor. Mihrap önündeki bindirme tekniğiyle yapılmış "Kırlangıç Kubbe" caminin en dikkat çekici detayı. Sivri kemerler üzerine oturan bu ahşap-taş karışımı örtü, ilk yapım dönemine ait kabul ediliyor.
Cami tarih boyunca sadece ibadet için kullanılmamış. Sultan 4. Murat döneminde yiyecek deposu olmuş, farklı dönemlerde cephanelik işlevi görmüş. Beş kez onarım geçirdi: 1639'da Erzurum Valisi Hüseyin Paşa, 1826'da Ali Efendi, ardından 1858 ve 1860'ta yeniden elden geçirildi. Son büyük restorasyonu Vakıflar Genel Müdürlüğü 1957-1964 arasında yaptı. Doğu kapısının yanındaki iki mihrapçıkta 1860 onarım kitabesi hâlâ okunabiliyor. Sağ tarafta tuğladan yuvarlak gövdeli, tek şerefeli bir minare var; şerefeden yukarısı zamanla yıkılmış.
Ziyaretçiler caminin sade ama etkileyici mimarisinden, taş sütunların oluşturduğu geniş iç hacimden söz ediyor. Bazıları sabah namazı vaktinde gitmeyi öneriyor, o saatte caminin daha sakin olduğunu belirtiyorlar. Cumhuriyet Caddesi üzerinde, Çifte Minareli Medrese'nin hemen batısında olması sayesinde Erzurum Kalesi, Erzurum Müzesi ve Üç Kümbetler'le birlikte tek bir yürüyüş rotasına dahil edilebiliyor.
Rehberin Notu
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Cami gün boyu açık ama namaz vakitlerinde ibadete öncelik veriliyor. Ziyaretçilerin bir kısmı sabah namazı sonrası saatleri öneriyor. O vakit hem cami daha sakin oluyor hem de içeride okunan ezan ve namaz sesini dinleme fırsatı doğuyor. Yaz aylarında Erzurum'un serin ama açık havası şehir içi yürüyüşü kolaylaştırıyor; kış aylarında soğuk ziyareti kısaltabilir, kalın giyinmek gerekiyor.
Nasıl Gidilir?
Cami, Erzurum'un ana caddelerinden Cumhuriyet Caddesi üzerinde, Çifte Minareli Medrese'nin hemen batısında. Şehir merkezine yakın olduğu için toplu taşımayla ya da yürüyerek ulaşmak zor değil. Yol kenarında araç park etmek genellikle mümkün, yoğun saatlerde alan bulmak biraz zaman alabilir.
Çevredeki Tarihi Yapılarla Birlikte Gezin
Ulu Cami'nin en büyük avantajı konumu. Çifte Minareli Medrese, Erzurum Kalesi, Erzurum Müzesi ve Üç Kümbetler hepsi yürüme mesafesinde. Tek bir güzergahta bu dört-beş tarihi yapıyı art arda gezmek mümkün, yarım günlük bir tarihi yarımada turu gibi düşünülebilir.
Ne Kadar Süre Ayırmalı?
Caminin kendisi için 20-30 dakika yeterli oluyor. Çevresindeki Çifte Minareli Medrese, kale ve müzeyle birlikte planlarsanız yarım gününüzü bu bölgeye ayırmanız gerekebilir.
Ziyaret Ederken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cami hâlâ aktif olarak ibadete açık. İçeride yüksek sesle konuşmamak, namaz kılanları rahatsız etmemek gerekiyor. Güvenlik personeli ve kimlik kartlı görevlilerin uyarılarına uyulması bekleniyor. Kadın ziyaretçilerin başörtüsü bulundurması, herkesin ayakkabılarını girişte çıkarması standart cami adabı olarak geçerli.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
İç mekanda taş sütunların oluşturduğu perspektif, özellikle orta neften çekilen kareler için iyi bir açı sunuyor. Kırlangıç Kubbe'nin ahşap dokusu yakından fotoğraflanmaya değer. Dışarıdan ise tuğla minare ile caminin taş cephesi, Çifte Minareli Medrese yönünden çekilen kareye de girer.
Kısa Tarihçe
Yapı sekiz asırdan uzun süredir ayakta. 1179'daki inşasından sonra Sultan 4. Murat zamanında depo olarak kullanılmış, birkaç kez de cephanelik işlevi görmüş. Beş büyük onarımdan geçen cami son şeklini 1957-1964 arasındaki restorasyonla almış. Bugün hâlâ aktif ibadethane olarak hizmet veriyor.
Erzurum Ulu Cami Videoları
Erzurum Ulu Cami videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
