Atatürk Evi Müzesi, Erzurum'da Yukarı Mumcu Mahallesi'nde yer alan, Mustafa Kemal Paşa'nın 9 Temmuz - 29 Ağustos 1919 arasında Erzurum Kongresi'ni yönettiği konaktır; ücretsiz olarak ziyaret edilebilir.
Bu konak, 19. yüzyıl sonlarında Erzurumlu zengin bir aile tarafından yaptırılmış. 1915-1916 arasında dokuz ay Alman Konsolosluğu olarak kullanılmış, Erzurum'un kurtuluşundan sonra vali ikametgahına dönüşmüş. Asıl önemi 9 Temmuz 1919'da başlıyor: Mustafa Kemal Paşa, Hüseyin Rauf Bey ve arkadaşlarıyla buraya yerleşiyor, 29 Ağustos'a kadar 52 gün boyunca Erzurum Kongresi çalışmalarını burada sürdürüyor. Kongre sırasında tutulan not defterine düşülen "Zaferden sonra hükümet şeklimiz Cumhuriyet olacaktır" cümlesi, tarihçiler tarafından Cumhuriyet fikrinin ilk açık işaretlerinden biri sayılıyor.
Cumhuriyet'in ilanından sonra, 13 Eylül 1924'te Erzurum'a gelen Atatürk'e şehir adına evin tapusu ve altın bir anahtar hediye edilmiş. Onun vefatından sonra kız kardeşi Makbule Boysan'a geçen konak, kendi isteğiyle Çocuk Esirgeme Kurumu'na devredilmiş, sonra Kültür Bakanlığı restore ederek 3 Ekim 1984'te müze olarak açmış. Bodrum kat üzerine zemin, birinci kat ve çatı katından oluşan yapı, kesme taş temel ile ahşap kirişli moloz taş üst katlarıyla dönemin Erzurum konak mimarisini yansıtıyor.
Zemin katta Kazım Karabekir Paşa ve Kazım Yurdalan'a ait kişisel eşyalar, fotoğraflar, Hoca Raif Dinç'in giysileri ve Albayrak gazetesinin basıldığı orijinal matbaa makinesi sergileniyor. Üst katta Atatürk'ün çalışma odası, kabul salonu ve yatak odası, sedef kakmalı pirinç karyola ile aynalı ceviz konsol gibi dönem mobilyalarıyla korunuyor. Küçük ama anlamlı bir yer burası. Tarih kitaplarında sıkça görülen o fotoğrafın çekildiği mekanı gezmek ayrı bir duygu veriyor, bunu belirten ziyaretçi çok. Bazı yorumlarda içeriğin beklenenden sade kaldığı da not düşülmüş. Pazartesi günleri kapalı olduğunu unutup kapıdan dönenler de var, gitmeden önce günü kontrol edin.
Rehberin Notu
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Müze yıl boyu açık ve iç mekan olduğu için mevsim fark etmiyor. Kalabalıktan kaçmak isteyenler hafta içi öğleden önce gitmeyi tercih ediyor. Temmuz ayında Erzurum Kongresi'nin yıl dönümü nedeniyle ziyaretçi sayısı artıyor, bu dönemde şehirde ilgili etkinlikler de düzenleniyor. Pazartesi günleri kapalı olduğu için haftanın diğer günlerinde plan yapmak gerekiyor.
Nasıl Gidilir?
Müze, şehir merkezine yaklaşık 2 kilometre mesafede, Yakutiye ilçesindeki Yukarı Mumcu Mahallesi'nde. Çaykara Caddesi ve Cumhuriyet Caddesi güzergahından yürüyerek gidilebilir. Merkezden uzaksanız Atatürk Üniversitesi yönüne giden dolmuşlar güzergah üzerinden geçiyor. Taksiyle merkezden 5-10 dakika sürüyor.
Çevredeki Diğer Müzeler
Atatürk Evi Müzesi'ne yakın mesafede Erzurum Müzesi, Erzurum Kalesi ve Yakutiye Medresesi'nde yer alan Türk-İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi bulunuyor. Aynı gün içinde bu dört mekanı art arda gezmek mümkün, hepsi merkeze yürüme mesafesinde sayılır.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Yapı iki katlı ve oda sayısı sınırlı olduğu için 30-45 dakika yeterli oluyor. Zemin kattaki Milli Mücadele eşyalarına ve üst kattaki yaşam alanlarına göz atmak için aceleye gerek yok, ama içerik yoğun bir müze değil. Bazı ziyaretçiler daha kapsamlı bir sergileme beklediğini belirtiyor.
Rota Önerisi
Erzurum'da bir günlük tarih rotası kurmak isteyenler için Atatürk Evi Müzesi, Erzurum Kalesi ve Yakutiye Medresesi aynı güne sığdırılabilir. Sabah kaleyle başlayıp öğleye doğru müzeye geçmek, ardından medreseyi gezmek mantıklı bir sıralama. Üçü de merkeze yakın olduğu için yürüyerek bağlanabilir.
Gitmeden Önce Bilinmesi Gerekenler
Giriş tamamen ücretsiz, bu yüzden müzekart sorgusu geçerli değil. İçeride küçük bir hediyelik satış noktası var ama yalnızca nakit kabul ediyor, kart geçmiyor diye belirtenler oldu. Pazartesi günleri kapalı; bunu bilmeden gidip kapıdan dönenler var. Bina küçük ölçekli olduğu için tekerlekli sandalye veya bebek arabasıyla dolaşım rahat değil.
Fotoğraf Çekmek İçin
Binanın taş cephesi ve giriş kısmı dış çekim için uygun. İçeride Atatürk'ün ikinci Erzurum gelişinde çekilen büyük boy fotoğraf, merdiven başında ziyaretçileri karşılıyor; birçok kişi bu noktada durup fotoğraf çekiyor. Yatak odasındaki sedef kakmalı karyola da sık paylaşılan detaylardan biri.
Atatürk Evi Müzesi Videoları
Atatürk Evi Müzesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
