Rüstem Paşa Kervansarayı (Taşhan), Erzurum merkezinde 1561'de Osmanlı sadrazamı tarafından yaptırılan, 32 odalı avlusuyla bugün Oltu taşı tespih ve takı esnafının çarşısı olarak işleyen tarihi yapıdır.
Taşhan diye de bilinen bu yapı, Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Rüstem Paşa'nın 1561'de yaptırdığı bir kervansaray. Batıya bakan beşik tonozlu giriş kapısındaki kitabede, Erzurum'un sınır şehri olması sebebiyle buraya "ribat" dendiği yazılı. Ribat, 40-50 akıncının konakladığı bir tür ileri karakol. Osmanlı sınırları Tiflis'e, Hazar Denizi'ne kadar genişleyince yapı konak, ahır ve alışveriş merkezi işlevi de kazanmış.
Dikdörtgen avlunun çevresinde kesme taş revakların arkasına dizilmiş 32 oda var. Doğu ve batı yönden sivri kemerli iki kapıdan girilen iki katlı bir düzen bu. Üst kattaki koridor boyunca basık tonozlu odalar sıralanıyor, buradaki süslemeler sonradan eklenmiş. 1965'teki restorasyonda ön cephe hafif öne taşırılmış, alta derin bir giriş, üste de kervansaray yöneticisine ayrılmış bir oda bırakılmış.
Bugün yapı, Erzurum'a özgü Oltu taşından tespih, yüzük ve gerdanlık satan esnafın merkezi. Ziyaretçiler tarihi taş mimariyi ve canlı çarşı havasını bir arada bulduklarını söylüyor. Bazı yorumlarda ürün çeşitliliği ve esnafın ilgisi övülürken, kimi ziyaretçi fiyatların yüksek olduğunu ya da bazı ürünlerde kalite sorunu yaşandığını belirtiyor. Alışveriş yapacaksanız ürünü almadan önce incelemek faydalı.
Rehberin Notu
Tarihçe ve Mimari
Yapıyı Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Rüstem Paşa 1561'de inşa ettirdi. Giriş kapısındaki kitabede yapıya "ribat" denildiği yazılı. Erzurum o dönem sınır şehri olduğu için, burası akıncı birliklerinin konakladığı bir tür karakol niteliği kazanmış. Sınırlar Tiflis ve Hazar Denizi'ne kadar uzayınca kervansaray, konak ve pazar yeri işlevini de üstlenmiş. Dikdörtgen avlu çevresinde 32 oda, doğu-batı yönünde sivri kemerli iki kapı ve iki katlı bir plan var. 1965 restorasyonunda batı cephesi öne taşırılmış, giriş beşik tonozlu bırakılmış.
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Kervansaray kapalı bir yapı olduğundan hava koşulundan bağımsız gezilebilir. Erzurum kışın çok soğuk ve karlı oluyor, şehir merkezinde yürüyerek dolaşmayı planlıyorsanız mayıs-eylül aylarını tercih etmek daha konforlu. Yaz aylarında çarşı içi de daha hareketli.
Nasıl Gidilir?
Yapı Erzurum'un merkezinde, Cumhuriyet Caddesi'ne yakın bir konumda. Şehir merkezindeki otellerin çoğundan yürüme mesafesinde. Uzaktan geliyorsanız şehir içi minibüs hatları ya da taksiyle kolayca ulaşabilirsiniz. Erzurum Havalimanı'ndan merkeze taksi veya belediye otobüsleriyle inip oradan yürüyerek gidilebiliyor.
Çevresinde Ne Yapılır?
Taşhan çevresi Erzurum'un tarihi merkezi sayılır. Yakınında cağ kebabı ve kadayıf dolması gibi yerel lezzetleri sunan lokantalar var. Bedesten gezisini şehir merkezindeki diğer tarihi yapılarla, örneğin çifte minareli medrese ve saat kulesiyle birleştirmek mantıklı. Hepsi birbirine yakın.
Oltu Taşı Alışverişi
Kervansaray bugün esas olarak Oltu taşından yapılan tespih, yüzük ve gerdanlık satan dükkânlarla anılıyor. Yorumlarda ürün çeşitliliğinin zengin olduğu, bazı esnafın ilgili ve indirime açık olduğu sık dile getiriliyor. Ama fiyatların yüksek bulunduğu ve bazı ürünlerde çatlak taş gibi kalite sorunları yaşandığı da belirtiliyor. Almadan önce ürünü mutlaka elinizle kontrol edin, ışığa tutup çatlak var mı bakın.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bedesten içindeki dükkânlarda fiyat esnafa göre değişebiliyor, birkaç dükkânı karşılaştırmak faydalı. Bazı ziyaretçiler esnafın tavrından şikayetçi olsa da genel deneyim çoğunlukla olumlu aktarılıyor. Ödeme öncesi ürünün iade koşullarını sormanız, sonradan sorun yaşamamak için işe yarar.
Fotoğraf Noktaları
Batı cephesindeki beşik tonozlu giriş ve sivri kemerli kapılar mimari detay arayanlar için iyi çekim noktaları. Avlunun ortasından yukarı bakan bir açı, iki katlı revak sırasını ve taş işçiliğini birlikte gösteriyor.
Rüstem Paşa Kervansarayı (Taşhan) Videoları
Rüstem Paşa Kervansarayı (Taşhan) videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
