Engüzek Kalesi, Erzurum'un Uzundere ilçesinde Tortum Çayı'na hakim sarp kayalık üzerine kurulu Orta Çağ kalesidir. Giriş ücretsiz olup, şapel, sarnıç ve çaya inen gizli tünel kalıntıları ile dikkat çeker.
Engüzek Kalesi, Uzundere ilçesine bağlı Dikyar köyü sınırlarında, Tortum Çayı'nın üzerinde yükselen sarp bir kayalık üzerine kurulu. Kesin yapım tarihi bilinmiyor ama mimari özellikleri Orta Çağ'a, Gürcü dönemine işaret ediyor. Bölgede Engüzek, Üngüzek, Dikyar Kalesi ya da Akçakale gibi farklı isimlerle de anılıyor. Bu son isim, Beylikler döneminde kaleyi güçlendiren Akça Bey'e atfen veriliyor.
Kaleye giriş güneydoğu yönündeki kapıdan, 1.82 metre genişliğinde dar bir koridordan sağlanıyor. Moloz taş ve horasan harcıyla örülmüş yapının kuzeye doğru genişleyen avlusunda bir şapel ve sarnıç kalıntısı var. İki katlı bölümün gözetleme kulesi olarak kullanıldığı düşünülüyor. Kale dışındaki duvardan Tortum Çayı'na inen tünel de günümüze ulaşan ilginç detaylardan biri. Ziyaretçiler bu tüneli inişte keşfedip aşağı yürüyerek indiğini, keşke çıkışta kullansaymış diye yazıyor.
Kale 2006 yılında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillendi. Bugün restorasyon görmemiş, doğal haliyle duruyor. Bu hem özgün dokusunu koruyor hem de tırmanışı biraz riskli kılıyor. Yorumlarda sık geçen nokta: güvenlik önlemi yok, üst kata çıkan merdivenler aşınmış, dikkatli olmak gerekiyor. Buna karşılık kayanın tepesinden Tortum Uzundere yolunu ve çevredeki kanyonları gören manzara, gidenlerin çoğunun altını çizdiği bir şey.
Rehberin Notu
Engüzek Kalesi'ne Nasıl Gidilir?
Kale, Erzurum-Artvin karayolu üzerinde, Uzundere ilçe merkezine yaklaşık 3 km mesafede, Dikyar köyü sınırlarında. Erzurum merkezden gidenler Tortum yönüne, ardından Uzundere'ye ilerliyor. Yol üzerinde kaleye dönen bir toprak/stabilize yol var. Bazı ziyaretçiler bu yolda belediye çalışması gördüğünü, aracın belirli bir noktadan öteye geçemediğini yazıyor. Güvenli tarafta kalmak için aracınızı dere kenarında bırakıp geri kalan mesafeyi yürüyerek tamamlamanız öneriliyor.
Ziyaret Ne Kadar Sürer?
Kaleye tırmanış, iç kaleyi gezme ve dönüş dahil ortalama 1-1.5 saat yeterli. Üst kattaki gözetleme kulesine çıkmak isteyenler merdivenlerin aşınmış olduğunu göz önünde bulundurmalı; zorlanacağını düşünenler iç kaleyle yetinebilir. Tünelden inmeyi tercih edenler için bu da yolu biraz uzatan ama deneyimi zenginleştiren bir seçenek.
Çevredeki Diğer Duraklar
Engüzek Kalesi, Tortum Şelalesi ve Tortum Gölü'ne yakın olduğu için tek günlük bir Uzundere rotasına rahatça eklenebilir. Sabah Tortum Şelalesi'ni gezip öğleden sonra kaleye çıkmak, günü dengeli bölmenin bir yolu. Narman Peri Bacaları ve İspir Yedigöller de bölgede birlikte planlanabilecek diğer noktalar arasında.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kalede korkuluk, uyarı tabelası ya da görevli personel bulunmuyor. Yorumların büyük kısmında bu nokta tekrarlanıyor: üst kat merdivenleri aşınmış, kenarlarda güvenlik önlemi yok. Yağmurlu havada toprak yol kayganlaşıyor, tırmanış zorlaşıyor. Çocuklu aileler ve yükseklik korkusu olanlar için bu haliyle rahat bir ziyaret olmayabilir. Kayanın tepesine çıkmak zorunlu değil, iç kale ve avlu dolaşımı da yeterince doyurucu.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Kayanın üzerine kurulu siluet, yoldan bile fotoğraflanabiliyor; yağmurlu ya da sisli havada uzaktan çekim tercih edilebilir. Parçalı bulutlu günlerde kale ile arkasındaki kanyonun birlikte göründüğü kareler daha canlı çıkıyor. Tırmanış sırasında sol tarafta akan derenin kenarı da hem mola hem kare için uygun bir nokta.
Kalenin Tarihi ve Yapısı
Engüzek Kalesi'nin kesin yapım tarihi bilinmese de mimari unsurları Orta Çağ'a, tarihi Tao bölgesindeki Gürcü egemenliğine tarihleniyor. Stratejik konumu, Tortum Çayı'na hakim sarp kayalık, kalenin bir gözetleme ve ticaret yolu güvenlik noktası olarak inşa edildiğini düşündürüyor. Avludaki şapel ve sarnıç, iki katlı gözetleme kulesi, işlik olabilecek yapı kalıntıları ve çaya inen tünel, kalenin günümüze ulaşan başlıca bölümleri. 2006'da Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla tescillenmiş olsa da saha bugün büyük ölçüde doğal haliyle, restore edilmemiş durumda duruyor.
Engüzek Kalesi Videoları
Engüzek Kalesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
