Öşvank Kilisesi, Erzurum'un Uzundere ilçesine bağlı Çamlıyamaç köyünde bulunan, 963-973 yılları arasında Gürcü Bagratlı Hanedanlığı tarafından inşa edilmiş haç planlı kilisedir; kabartma taş işçiliği ve kubbe kasnağındaki on iki penceresiyle tanınır, şu an restorasyon nedeniyle içeri girilememektedir.
Öşvank Kilisesi, Erzurum'un Uzundere ilçesine bağlı Çamlıyamaç köyünde duruyor. Güney haç kolundaki kitabeye göre Gürcü Bagratlı Hanedanlığı'ndan III. Adernese'nin oğlu Magistras Bagrat yaptırmış, mimarı Öşklü Grigor. 963-973 yılları arası inşa süreci. Vaftizci Yahya'ya adanan yapının büyük kubbesini 1022-1028 arasında Bizans imparatorları II. Basileios ve VII. Konstantin onarmış. İç mekandaki freskler ise 1036 yılında Jojil Potrikios'a ait.
Haç planlı kilise dıştan çapraz kanatlı görünüyor ama içeride apsislerin oluşturduğu üç dilimli bir bölüm ve uzun bir kol var. Kubbe kasnağında on iki pencere bulunuyor; sivri kemerli, ince uzun bu pencereler gotik üsluba yakın bir çizgi taşıyor. Sütun kaideleri bitkisel motifler ve dini figürlerle bezeli. Apsisin üstü yıkılmış, ön cephedeki bir sütunun yerini bugün bir ağaç kütüğü tutuyor. Yapı kompleksinde hamam, yatakhane, vaftizhane, rahip evleri, mutfak ve kütüphane bölümleri de varmış. 1960'lara kadar cami olarak da kullanılmış.
Şu an yapı restorasyon sürecinde ve etrafı çevrili. Ziyaretçiler dış cepheyi, kabartmaları ve kubbeyi görebiliyor ama içeri girmek mümkün değil. Yorumlarda bu durumdan sık bahsediliyor, bazıları yapının çökme riskiyle ilgili kaygısını dile getiriyor. Köy yoluna kadar asfalt iyi, köy içinde de yol sorunlu değil diyenler var. Şehir merkezinden biraz uzak kalması, buraya gelenler için daha sakin bir gezi anlamına geliyor.
Rehberin Notu
Öşvank Kilisesi Ne Zaman ve Kim Tarafından Yapıldı?
Kitabeye göre kilise, Gürcü Bagratlı Hanedanlığı'ndan Magistras Bagrat tarafından 963-973 yılları arasında yaptırılmış. Mimarı Öşklü Grigor. Yapı Vaftizci Yahya'ya adanmış. Büyük kubbeyi daha sonra, 1022-1028 arasında Bizans imparatorları II. Basileios ve VII. Konstantin döneminde onarmışlar. İç mekandaki freskleri ise 1036'da Jojil Potrikios yapmış.
Mimari Detaylar: Kubbe, Pencereler ve Taş İşçiliği
Haç planlı yapı dıştan çapraz kanatlı görünüyor, içeride apsislerin oluşturduğu üç dilimli bölüm ve devamındaki uzun kol dikkat çekiyor. Kubbe kasnağında on iki pencere var. Sivri kemerli, ince uzun bu pencereler gotik üsluba yakın. Sütun kaideleri bitkisel motifler ve dini resimlerle bezeli. Apsisin üstü yıkık, ön cephedeki eksik sütunun yerine bir ağaç kütüğü konmuş durumda.
Şu An İçeri Girilebiliyor mu?
Hayır. Yapı restorasyon sürecinde ve çevresi kapalı. Ziyaretçiler dışarıdan bakabiliyor ama içeri giremiyor. Bazı ziyaretçiler yapının çökme riski taşıdığını ve acil restorasyon gerektiğini belirtiyor, bazıları ise iskelelerin bu yıkımı önlemek için kurulduğunu aktarıyor. Gitmeden önce güncel durumu yerel kaynaklardan doğrulayın.
Nasıl Gidilir?
Erzurum şehir merkezine yaklaşık 100 km. Uzundere ilçesi üzerinden Çamlıyamaç köyüne gidiliyor. Kendi aracınızla ulaşmak en pratik seçenek. Köye giden yolun asfaltı iyi durumda, köy içindeki yol da sorunsuz olduğunu söyleyen ziyaretçiler var. Otopark sıkıntısı bildirilmemiş.
Tortum Gölü Rotasıyla Birleştirin
Kilise, Tortum Gölü ve Tortum Şelalesi'ne giden yol üzerinde kalıyor. Bu bölgeyi gezmeyi planlıyorsanız Öşvank Kilisesi'ne kısa bir sapmayla uğrayabilirsiniz. Doğa ve tarih gezisini bir güne sıkıştırmak isteyenler için mantıklı bir durak.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
İçeri girilemediği için ziyaret kısa sürüyor, 30-45 dakika yeterli. Dış cepheyi, kubbeyi ve taş işçiliğini yakından görmek, fotoğraf çekmek için bu süre yeterli oluyor.
Kimler Ziyaret Ediyor?
Yerel yorumlarda özellikle Hristiyan Gürcülerin ve yabancı ziyaretçilerin buraya geldiği belirtiliyor. Bulgaristan plakalı araçlarla gelen ziyaretçilerden bahsedenler de var. Erzurum'da bu yapının pek tanınmadığını, buna karşın uzaktan gelenlerin ilgisinin dikkat çektiğini söyleyen yorumlar mevcut.
Öşvank Kilisesi Videoları
Öşvank Kilisesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
