İspir Kalesi

İspir zaten yüksek rakımlı bir bölgede. Kış ayları hem yol koşulları hem soğuk açısından zorlayıcı olabiliyor. İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar olan dönem hem yürüyüş hem fotoğraf için daha uygun. Yaz aylarında bölgeye rafting için gelenlerin sayısı arttığından İspir'de hareketlilik de fazlalaşıyor, kaleyi bu ziyaretlere eklemek mantıklı.

Kalenin restorasyon durumu değişmediği sürece ziyaret saatinden çok gün seçimi önemli. Sabah erken ışık nehir tarafından geliyor, öğleden sonra ise tepenin diğer yüzü daha net görünüyor.

Erzurum merkezden İspir'e karayoluyla yaklaşık 145 km. Şükrü Paşa Mahallesi'ndeki batı semt garajından kalkan araçlarla toplu taşıma da mümkün, ama kendi aracınızla gitmek zaman kazandırıyor. Rize yönünden gelenler için de İspir bir güzergah durağı. Çoruh Nehri'nin sol yakasını takip eden yoldan ilçeye girerken kale, tepeden karşılıyor sizi.

İlçe merkezine ulaştıktan sonra kaleye yürüyerek yaklaşmak mümkün, ama şu anki kapalı durum nedeniyle çoğu ziyaretçi aşağıdan bakmakla yetiniyor.

Kale tek başına 20-30 dakikalık bir durak. Ama İspir'e gelmişken çevredeki tarihi evleri, Kırık Köprü'yü ve Çoruh Nehri kıyısını da görmek isterseniz yarım gün ayırmak gerekir. Rafting ya da doğa yürüyüşü planlıyorsanız İspir'de bir gece konaklamak daha mantıklı.

İspir merkezine girer girmez önce kaleye bakan bir noktadan fotoğraf çekin, sonra ilçe içindeki eski sokaklara ve tarihi camiye yürüyün. Çoruh Nehri kıyısında kısa bir mola verip, vakit varsa Kırık Köprü'yü de görün. Erzurum'dan geliyorsanız dönüş yolunda Tortum ya da Uzundere üzerinden farklı bir rota çizmek de mümkün.

Kale şu anda restorasyon gerekçesiyle kapalı. Ziyaretçi yorumlarında bu durumun uzun süredir devam ettiği, içeride somut bir çalışma görülmediği sık sık dile getiriliyor. Kaleye özel olarak uzun yoldan gelecekseniz beklentinizi buna göre ayarlayın, çoğu ziyaretçi dışarıdan bakmakla yetiniyor. Bazı yorumlarda kalenin yıllar içinde tahribata uğradığı ve eskisi kadar büyük görünmediği de belirtiliyor.

Rize yönünden Çoruh vadisini takip ederek İspir'e girerken kale tepede net bir siluet oluşturuyor, yol kenarından bu açıyı yakalamak kolay. İlçe merkezinden nehre bakan noktalar da hem kaleyi hem Çoruh'u kadraja alma imkanı veriyor. Akşamüstü ışığı tepedeki taş dokuyu daha belirgin gösteriyor.

Kalenin kimin tarafından yapıldığı konusunda kaynaklar arasında fark var. Kültür Portalı 12. yüzyılda İlhanlılar'ı işaret ederken, İspir Kaymakamlığı ve bazı yerel kaynaklar Saltuklular dönemine, hatta Urartu izlerine değiniyor. Kesin olan şu: kale 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman zamanında onarılmış, kale içindeki mescidin minaresi de aynı zamanda gözetleme kulesi olarak kullanılmış.