Zengibar Kalesi, Malatya'nın Darende ilçesinde Tohma Çayı kenarındaki kayalık bir tepe üzerinde bulunan, Osmanlı öncesi dönemden kalma bir kale yapısıdır; restore edilmiş taş kapısı ve sur kalıntıları ile Darende şehrini üstten gören bir manzara sunmaktadır.
Darende'nin sırtını yasladığı sarp kayalığın tepesinde, Zengibar Kalesi duruyor. Yerel adı Sengbar; Farsça'da "taşkale" demek. Kaleyi ele geçiren Perslerin bu ismi verdiği söyleniyor, çünkü yapı yekpare bir kaya bloğu üzerine kurulmuş. Ne zaman inşa edildiği net değil. Tarihi belgelerde Hititler ve Urartular döneminde de varlığından bahsediliyor. Bugün gördüğümüz sur parçaları ve giriş kapısı ise Osmanlı dönemine ait.
Kaleye giriş, kesme taştan yapılmış tek bir kapıdan sağlanıyor. Kayalıklar öyle dik ki başka geçiş yolu yok. Bu kapı 2010'da restore edilmiş. Tepede burç kalıntıları, eski kral köşklerinin izleri ve birkaç su kanalı parçası var, ama yapının büyük kısmı harabe halinde. Ziyaretçiler kaleyi kısmen ayakta olarak tanımlıyor; taş duvarların üzerine yazılmış isimler bile var, bu bazı gezginleri üzüyor. Buna karşın yerinde görülmesi gereken bir nokta olduğunu düşünenler çok. Tepeden Darende'nin TOKİ evleri ve Tohma Çayı vadisi net görünüyor.
Kale, Somuncu Baba Türbesi ile Osmanlı Mezarlığı arasındaki alanda, üç yanı suyla çevrili bir konumda. Batı yönünde dik bir yamaç mezarlığa kadar iniyor. Tepede ve suya yakın kesimlerde ufak mağara benzeri oyuklar bulunuyor. Buraya çıkanlara yalnız gitmemeleri ve yanlarında su almaları öneriliyor, çünkü ortam tenha ve gölge yok.
Rehberin Notu
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Kale tamamen açık havada ve gölgelik bulunmuyor. Yaz aylarının öğle saatleri bu yüzden yorucu olabiliyor. İlkbahar ve sonbahar, hem sıcaklık hem ışık açısından daha rahat. Gün batımına yakın gidenler, Darende'nin ve Tohma Çayı vadisinin farklı bir tonda göründüğünü söylüyor.
Nasıl Gidilir
Darende ilçe merkezinden şehir içi ulaşım araçlarıyla kaleye yakın bir noktaya kadar gidilebiliyor. Kaleye çıkan araç yolu kapatılmış durumda, son bölümü yürüyerek tamamlamanız gerekiyor. Yol biraz dik ve düzensiz, sağlam ayakkabı işinizi görür.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Kale küçük bir alan. Giriş kapısından tepeye çıkıp sur kalıntılarını, manzarayı görmek 45 dakika ile 1 saat sürüyor. Fotoğraf çekmek için biraz daha vakit ayırabilirsiniz, özellikle tepeden Darende'yi gören açı popüler.
Çevredeki Diğer Duraklar
Zengibar Kalesi, Somuncu Baba Türbesi ve Osmanlı Mezarlığı'na yakın bir alanda konumlanıyor. Darende gezisine kaleyi Somuncu Baba Külliyesi ve Günpınar Şelalesi ile birleştirerek bir günlük rota çıkarabilirsiniz. Kale genelde bu rotanın başlangıç veya bitiş noktası olarak tercih ediliyor, çünkü diğer duraklara göre daha fazla yürüyüş gerektiriyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yol dik ve bazı kesimlerde kayalık. Çocuklu aileler için pek uygun değil. Ziyaretçiler tenha bir ortam olduğunu, yalnız gitmemek ve su almayı önerdiklerini belirtiyor. Tepede ve yamaçlarda küçük mağara oyukları var, meraklıysanız dikkatli ilerleyin. Yapının bazı taşlarına isim kazınmış; bu haliyle restorasyonun sınırlı kaldığını gösteriyor.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Tepeden Darende'nin TOKİ evlerini ve Tohma Çayı vadisini gören açı en çok tercih edilen kare. Restore edilmiş kesme taş kapı da hem yakından hem kale yamacından çekildiğinde iyi görüntü veriyor. Gün batımına yakın ışık, kayalığın dokusunu daha belirgin çıkarıyor.
Kalenin Tarihi Arka Planı
Kalenin kitabesi yok, yapım tarihi bu yüzden net değil. Hititler ve Urartular dönemine ait belgelerde adı geçtiği belirtiliyor. Sengbar (taşkale) adının Perslerden geldiği sanılıyor, çünkü kale tek parça kaya üzerine kurulmuş. Bugünkü giriş kapısı ve bazı duvarlar Osmanlı döneminden kalma, 2010 yılında restore edilmiş.
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
