İstanbulluoğlu Konağı, Malatya'nın Battalgazi ilçesinde Atatürk Caddesi üzerinde bulunan, 1900'lerin başında taş temel üzerine kerpiçle inşa edilen iki katlı konak. 2007'de restore edilmiş yapı, çıkma cepheleri ve şemsiye çatısıyla geleneksel Malatya mimarisinin nadir örneklerinden biridir.
İstanbulluoğlu Konağı, Battalgazi'nin Atatürk (Kışla) Caddesi üzerinde duruyor. Kentin eski yerleşim dokusundan geriye kalan konaklardan biri. Kaynaklarda inşa tarihi net değil: kimi kayıtlar 1900'lerin başını, kimi 1914'ü, kimi de 1930'ları gösteriyor. Bir rivayete göre yapıyı İmamzade Hacı Ali Bey, Kirkor Usta'ya yaptırmış. Taş temel üzerine kerpiçle örülmüş, çıkmalar ise ahşap dolgu. Malatya'nın geleneksel ev mimarisinden tipik bir örnek.
Cadde tarafındaki çift kanatlı, ahşap kaş kemerli kapıdan girilen yapı iki katlı. Zemin katta bir salon ve dört oda, üst katta yine bir salon ve dört oda var. Konağın en dikkat çeken yanı üst kattaki çıkmalar. Cepheye hareket katan bu çıkmalar ve aralarındaki boşluklar yapıya kendine has bir silüet kazandırıyor. Çatı şemsiye biçiminde, kimi kaynaklarda kırma çatı olarak da geçiyor. Koruma Kurulu'nun 2007 tarihli kararıyla restore edilen konağın mülkiyeti Malatya Valiliği'ne ait.
Battalgazi'de gezerken çevredeki diğer tarihi konaklarla birlikte görülebilecek bir durak burası. Bölgede yan yana sıralanmış birkaç konak daha var. Bu yüzden İstanbulluoğlu Konağı'nı tek başına değil, Battalgazi'nin eski merkezindeki kısa bir yürüyüş rotasının parçası olarak planlamak daha mantıklı.
Rehberin Notu
İstanbulluoğlu Konağı ne zaman inşa edildi?
Konağın kesin yapım tarihi kaynaklara göre değişiyor. Bazı kayıtlar 1900'lü yılların başını gösterirken, bir başka kaynak 1914'ü, bir diğeri ise 1930'ları işaret ediyor. Bir anlatıya göre yapı İmamzade Hacı Ali Bey tarafından Kirkor Usta'ya yaptırılmış. Tarihi belirsizliğe rağmen konağın Malatya'nın geleneksel konut mimarisini yansıttığı konusunda kaynaklar hemfikir. Yapı, 25.05.2007 tarihli Koruma Kurulu kararıyla tescillenip restore edilmiş.
Konağa nasıl gidilir?
İstanbulluoğlu Konağı, Malatya'nın Battalgazi ilçesinde, Atatürk (Kışla) Caddesi üzerinde. Şehir merkezinden Battalgazi'ye şehir içi otobüs ve minibüs hatlarıyla ulaşmak mümkün. Kendi aracınızla gidiyorsanız, Battalgazi'nin eski merkezinde park bulmak genelde sorun olmuyor. Caddenin dar olması yüzünden yürüyerek dolaşmak daha rahat.
Battalgazi'de başka neler var?
Konağın çevresinde benzer dönemden kalma birkaç konak daha sıralı. Bir kaynak bölgedeki beş konaktan söz ediyor. Battalgazi aynı zamanda Eski Malatya (Melitene) kalıntılarıyla da tanınıyor. Bu yüzden konağı tek başına değil, ilçenin tarihi dokusunu gezen bir güzergahın parçası olarak ele almak zaman açısından daha verimli.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Konağın kendisi büyük bir yapı değil. Dışarıdan inceleyip fotoğraf çekmek, cephe detaylarına bakmak 15-30 dakika sürer. Battalgazi'deki diğer tarihi noktalarla birlikte planlarsanız yarım günlük bir gezi çıkarabilirsiniz.
Fotoğraf için en iyi açı
Üst kattaki çıkmalar ve aralarındaki boşluklar cepheye derinlik katan asıl detay. Caddenin karşısından çekilen bir kare bu çıkmaları en iyi gösteriyor. Ahşap kaş kemerli giriş kapısı da yakın plan için iyi bir nokta. Öğleden sonra ışığı cephedeki kerpiç-ahşap dokuyu daha belirgin hale getiriyor.
Ziyaret öncesi dikkat edilmesi gerekenler
Konağın iç mekanının ziyarete açık olup olmadığına, güncel çalışma saatlerine ve olası giriş ücretine dair net bir bilgi bulunmuyor. Gitmeden önce Malatya Valiliği veya Battalgazi Belediyesi üzerinden güncel durumu teyit etmek en sağlıklısı. Yapının mülkiyeti Malatya Valiliği'ne ait.
Mimari özellikler
Konak taş temel üzerine kerpiçle inşa edilmiş, çıkmalar ise ahşap dolgu. Çatı şemsiye biçiminde tasarlanmış, bazı kaynaklarda kırma çatı olarak da tanımlanıyor. İki katlı yapının her katında bir salon ve dört oda bulunuyor. Cadde cephesindeki çift kanatlı, ahşap kaş kemerli aynalı kapı yapının ana giriş noktası. Taş, ahşap ve kerpicin bir arada kullanılması, konağı dönemin Malatya ev mimarisinin karakteristik bir örneği yapıyor.
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
