Beşkonaklar Etnografya Müzesi ve Geleneksel Malatya Evi, Malatya'nın Battalgazi ilçesinde kerpiç ve ahşap yapıdan oluşan, 1900'lerin başına ait beş konaktan meydana gelen sivil mimari örneğidir; giriş ücretsizdir.
Beşkonaklar adını beş konağın yan yana, birbirine bitişik ve tek bir bütün gibi sıralanmasından alıyor. Hacı Sait Efendi (Turfanda) ve kardeşleri 1900'lerin başında yaptırmış; önce bir konak, sonra ona bitişik dört konak daha eklenmiş. Kerpiç dış cephe, ahşap tavan ve merdivenler var. Demir sadece kapı ve pencerelerde parmaklık olarak kullanılmış. Cumbalı, balkonlu, cihannümalı, dönemin Malatya'sında oturan önde gelen ailelerin evleri bunlar.
İçeri girince hayat/taşlık denen, yazın oturulan bir sofayla karşılaşıyorsunuz. Bu sofanın iki yanında mutfak-ocak yeri, kiler ve odalar var, arkada avluya çıkılıyor. Üst kata çıkınca ortada bir sofa, etrafında odalar sıralanıyor. Zemin kat odaları küçük pencereli, çünkü ambar ve kiler olarak kullanılmış. Üst kattaki kış damı denilen oturma odası ve halı-minderle kaplı nimseki bölümü, geleneksel Malatya evinin en özgün kısımları arasında. Sergilenenler arasında Malatya yöresine ait kumaş baskıcılığı, giyim-kuşam, mutfak araç gereçleri, aydınlatma aletleri, ölçü aletleri ve eski silahlar bulunuyor.
Ziyaretçi yorumlarında dikkat çeken bir nokta var: geleneksel Malatya evindeki baş oda, sofa, mutfak gibi bölümlerde ses ve ışıkla yapılan canlandırmalar beğeni topluyor. Şehre gelenlerin çoğu buranın küçük ama şehri anlamak için değerli bir durak olduğunu söylüyor. Ama müze son yıllarda restorasyon nedeniyle uzun süre kapalı kaldı. Gitmeden önce açık olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
Rehberin Notu
Beşkonaklar Nedir, Neden Önemli?
Beşkonaklar tek bir konak değil; birbirine bitişik beş konağın oluşturduğu bir bütün. Hacı Sait Efendi ve kardeşleri yaptırmış, dönemin Malatya'sında yaşayan zengin ailelerin evleri olmuş. Bugün sivil mimari örneği olarak korunuyor, iki katında etnografya koleksiyonu sergileniyor. Cumba denen kafesli çıkma, cihannüma denen tepe katı ve kerpiç duvarlar yapıyı Malatya'nın geleneksel ev tipinden ayıran unsurlar.
Ziyaret Öncesi Bilmeniz Gerekenler
Müzenin restorasyon geçmişi var. 2023'te uzun bir süre kapalı kalmış, yorumlarda hâlâ kapalı olduğunu belirten ziyaretçiler var. Gitmeden önce Malatya Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü'nü arayıp güncel durumu sorun. Açıksa 08:00-17:00 saatleri arasında, haftanın her günü ziyaret edilebiliyor.
Nasıl Gidilir?
Müze, Malatya'nın tarihi ilçesi Battalgazi'de, Kernek Mahallesi'ndeki Beşkonaklar Caddesi üzerinde. Şehir merkezinden taksiyle 15-20 dakika sürüyor. Aynı bölgede Aslantepe Örenyeri ve Malatya Atatürk Evi de var, bir günlük Battalgazi turuna dahil etmek mantıklı.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Konaklar küçük ölçekli olduğu için 30-45 dakika yeterli. Aynı gün Aslantepe Örenyeri, Malatya Atatürk Evi ve Malatya Müzesi'ni de gezmek isterseniz, Battalgazi'de yarım günlük bir plan yapın.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Konakların dış cephesindeki cumba ve kafesli pencereler, sokaktan bakıldığında ilginç bir görüntü oluşturuyor. İçeride ses-ışık canlandırmalı odalar da ziyaretçilerin fotoğraf çektiği bölümler arasında.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Restorasyon süreçleri müzeyi zaman zaman tamamen kapatabiliyor. Uzaktan geliyorsanız telefonla teyit almadan planı kesinleştirmeyin. Ayrıca konaklar dar merdivenli ve eski yapıda, tekerlekli sandalye veya bebek arabasıyla gezmek pratik değil.
Battalgazi Turuyla Birleştirin
Beşkonaklar'ı aynı ilçedeki Aslantepe Örenyeri, Malatya Atatürk Evi ve Etnografya Müzesi ile birlikte gezmek, tek seferde hem arkeolojik hem etnografik hem de Cumhuriyet dönemi tarihine dokunmanızı sağlıyor.
Beşkonaklar Etnografya Müzesi ve Geleneksel Malatya Evi Videoları
Beşkonaklar Etnografya Müzesi ve Geleneksel Malatya Evi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
