Malatya Konakları, Saray Mahallesi'nde Beşkonaklar Caddesi üzerinde sıralanmış, taş-kerpiç-ahşap mimarisinden oluşan geleneksel iki katlı konaklardan oluşmaktadır. Bir bölümü Etnografya Müzesi olarak kullanılmaktadır.
Malatya Konakları, şehrin 1900'lerin başındaki yerleşim dokusunu hâlâ taşıyan yapılar. En bilineni, Saray Mahallesi'nde Beşkonaklar Caddesi üzerinde yan yana sıralanmış beş konak: Beşkonaklar. Taş, kerpiç ve ahşabın bir arada kullanıldığı bu yapılar bölgenin sert iklimine göre şekillenmiş. Duvarlar kalın, pencereler küçük tutulmuş.
Konakların çoğu iki katlı, bazılarında üçüncü kat da var. Zemin kat kilerlik (zahirelik), mutfak (hızna) ve kışın oturulan büyük oda gibi bölümlerden oluşuyor. Üst kata ahşap merdivenle çıkılıyor, merdiven konağın sofasına açılıyor. Misafir odaları ve diğer mekanlar bu sofanın etrafında sıralanmış. Kapı, pencere, tavan ve dolap gibi ayrıntılarda ahşap işçiliği öne çıkıyor; demir ise daha çok pencere parmaklıkları ve kapı üstü havalandırma kısımlarında kullanılmış.
Beşkonaklar'ın bir bölümü bugün Malatya Etnografya Müzesi olarak kullanılıyor. Bu sayede konakların iç mekanını ve dönemin eşyalarını görme imkanı var. Şehir merkezinde dolaşırken Ertunan Konağı ve Karakaş Konağı gibi başka örneklere de rastlamak mümkün, her biri kendi ölçeğinde aynı yapı geleneğini yansıtıyor.
Rehberin Notu
Malatya Konakları Nedir?
Malatya Konakları terimi, şehrin geleneksel yerleşim mimarisini yansıtan, genelde iki katlı, kalın duvarlı ve küçük pencereli evleri tanımlıyor. Yapılarda taş, kerpiç ve ahşap bir arada kullanılmış; temel kesme taştan yerden yaklaşık bir metre yükseltilerek örülmüş. Kapı, pencere, tavan, merdiven ve dolap gibi bölümlerde ahşap işçiliği ön planda. Demir ise daha çok pencere parmaklığı ve kapı üstü havalandırma kısımlarında görülüyor.
Ne Zaman Gidilmeli?
Konaklar açık hava dokusu olduğu için dış cepheyi yıl boyunca gezmek mümkün. İlkbahar ve sonbaharda hava daha serin olduğundan Saray Mahallesi'ndeki dar sokaklarda yürüyerek dolaşmak daha rahat oluyor. Yaz aylarında öğle saatlerinde gölge az; sabah erken veya akşamüzeri tercih edilebilir.
Nasıl Gidilir?
Malatya Konakları'na şehir içi toplu taşıma araçlarıyla ulaşmak mümkün. Otobüs hatları arasında 12V, 17B, 251, 401A ve 401B sayılıyor; minibüs/dolmuş seçenekleri de var. Şehir merkezinden gelenler için kısa bir taksi yolculuğu da pratik bir alternatif.
Şehir İçindeki Konumu
Beşkonaklar, Saray Mahallesi'nde Beşkonaklar Caddesi üzerinde, birbirine bitişik beş yapıdan oluşuyor. Bu bölge şehir merkezine yakın olduğundan Malatya Kalesi, Yeni Cami ve çarşı bölgesiyle aynı güzergahta gezilebiliyor. Battalgazi tarafında da farklı konak örnekleri ve tarihi yapılar bulunuyor; o bölge biraz daha uzak.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Konakların dış cephesini gezmek ve fotoğraf çekmek için 30-45 dakika yeterli. Etnografya Müzesi'ne dönüştürülen bölümü de gezecekseniz süreyi bir saate çıkarmak gerekebilir.
Gezi Rotasına Nasıl Eklenir?
Malatya şehir merkezinde bir günlük gezi planlıyorsanız Beşkonaklar'ı Malatya Kalesi, Yeni Cami ve Kayısı Pazarı ile aynı güzergaha koymak mantıklı. Battalgazi'de kalıyorsanız Arslantepe Höyüğü ve Ulu Cami ile birlikte gezmek de mümkün. Ancak bu iki bölge birbirinden biraz uzak, ayrı bir yarım gün gerektirebilir.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Beşkonaklar Caddesi'nin karşı kaldırımından çekilen kare, beş konağın cephesini tek karede topluyor. Sabah saatlerinde ışık cepheye daha düz vurduğu için ahşap detaylar ve pencere işçiliği daha net görünüyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Konakların bir kısmı hâlâ kullanımda veya restorasyon aşamasında olabiliyor, bu yüzden her zaman içeri girmek mümkün olmayabilir. Etnografya Müzesi'ne dönüştürülen bölüm için güncel giriş saatlerini ve ücretini gitmeden önce doğrulamakta fayda var.
Malatya Konakları Videoları
Malatya Konakları videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
