Taşhoron Kilisesi, Malatya Yeşilyurt'teki Çavuşoğlu Mahallesi'nde yer alan 18. yüzyıl Ermeni kilisesidir. Doğu Anadolu'nun en önemli tek kubbeli kiliselerinden biri olup, kubbesinde el ele tutuşmuş azize ve erkek figürleri bej zemin üzerine kırmızı ve siyah boyayla işlenmiştir.
Taşhoron Kilisesi, Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı Çavuşoğlu Mahallesi'nde, Boztepe Caddesi üzerinde duruyor. Kesme taştan, 15,90 x 26,40 metre boyutunda dikdörtgen bir plan üzerine inşa edilmiş. İlk yapı ahşaptı, 1741-1764 yılları arasında bir tarihte kurulduğu, 1760 civarında ibadete açıldığı biliniyor. Doğu Anadolu'daki tek kubbeli kiliselerin en önemli örneklerinden biri sayılıyor.
Giriş batı cephesindeki mermer süslemeli kapıdan sağlanıyor. Doğuda büyük bir apsis, onun sağında ve solunda merdivenle çıkılan dört küçük apsis yer alıyor. Sahını örten kubbe tuğladan yapılmış ve dört filayağı üzerine oturuyor; baskısını doğu-batı, kuzey-güney eksenlerinde birbirini dikey kesen dört beşik tonoz karşılıyor. Kubbe bezemesi merkezden başlayan burgu motifiyle çevrili, ardından el ele tutuşmuş kanatlı azize figürleri ve onların ayak hizasında yine el ele tutuşmuş erkek figürleri sıralanıyor. Motifler bej zemin üzerine kırmızı ve siyah boyayla işlenmiş. Kilisenin kitabesi fazla tahrip olduğu için yazıları okunamıyor.
Yapı 2013'te başlayan ve 2021'de tamamlanan bir restorasyondan geçti; bu süreçte tarihi kiliseye 19. yüzyıl özellikleri eklendi. Restorasyon sonrası bina bir kültür ve sanat merkezi olarak kullanıma açıldı, aynı zamanda Hristiyan vatandaşlar için ayinlere de zaman zaman ev sahipliği yapıyor.
Rehberin Notu
Taşhoron Kilisesi Nedir?
Taşhoron Kilisesi (bazı kaynaklarda Taşhoran veya Üç Horan olarak da geçiyor), Malatya'nın günümüze ulaşan Ermeni kiliselerinden biri. İlk yapı ahşaptan yapılmış, 1741-1764 arasında bir tarihte inşa edilip 1760 civarında ibadete açılmış. Sonraki dönemde kesme taştan, dikdörtgen planlı ve tek kubbeli bugünkü haline kavuşmuş. Doğu Anadolu'daki tek kubbeli kiliselerin en önemli örneklerinden biri olarak anılıyor.
Kubbe Bezemesi ve Figürler
Kilisenin en dikkat çeken kısmı kubbe içindeki bezeme. Merkezden başlayan burgu motifinin etrafında sekiz demet sıralanıyor, ardından kanatlı, uzun saçlı, pileli elbiseli azize figürleri el ele tutuşmuş biçimde cepheden tasvir edilmiş. Bir sıra altta ise aynı düzende erkek figürleri yer alıyor. Tüm motifler bej zemin üzerine kırmızı ve siyah boyayla işlenmiş. Kilisenin kitabesi ise fazla tahrip olduğundan okunamıyor.
Nasıl Gidilir?
Kilise, Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı Çavuşoğlu Mahallesi'nde, Boztepe Caddesi'nde İplikçi Sokak ile Okul Sokak'ın kesiştiği noktada bulunuyor. Şehir merkezinden özel araçla veya taksiyle kısa sürede ulaşılabiliyor. Toplu taşıma kullanacaksanız Yeşilyurt yönüne giden hatları tercih edebilirsiniz.
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Yapı iç mekan olduğu için hava koşullarından bağımsız, yıl boyunca gezilebilir. Kubbedeki figürleri ve renkleri net görmek isteyenler için gün ışığının pencerelerden içeri düzgün girdiği öğle saatleri daha avantajlı.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Kilise ve çevresini gezmek genellikle 30-45 dakika sürüyor. Malatya merkezdeki diğer tarihi yapılarla, Yeni Camii, Yusuf Ziya Paşa Camii, Malatya Arkeoloji Müzesi gibi, birleştirilerek yarım günlük bir kültür rotasına dahil edilebilir.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Kilise 2013-2021 arasında restore edildi ve bu süreçte 19. yüzyıl özellikleri eklendi. Günümüzde hem kültür-sanat merkezi hem de zaman zaman ayin mekanı olarak kullanılıyor. Ziyaret öncesi giriş ücreti ve açılış saatleri için resmi kaynaktan veya Malatya Valiliği'nin ilgili sayfasından bilgi almanız önerilir.
Çevredeki Diğer Yerler
Taşhoron Kilisesi, Malatya merkezdeki diğer tarihi noktalara yakın. Aynı gün içinde Malatya Arkeoloji Müzesi, Yeni Camii ve Yusuf Ziya Paşa Camii de gezi programına eklenebilir.
Taşhoron Kilisesi Videoları
Taşhoron Kilisesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
