Meryem Ana Kilisesi

Kilise Kızıl Kilise, Süryani Kilisesi veya Yakubi Kilisesi adlarıyla da geçiyor. Bir kitabeye göre MS 179'da inşa edilmiş; bazı kaynaklar yapının önce kaledeki putperestler tarafından put saklama amacıyla kullanıldığını, daha sonra Yakubi Hristiyanların kiliseye dönüştürdüğünü aktarıyor. Batı duvarı bağımsız bir örgü değil, doğrudan Harput Kalesi'nin kaya kütlesi, bu da yapıyı kayalığın parçası gibi gösteriyor. Dört bölümden oluşan iç mekanda Süryanice kitabeli bir lahit, dilek taşı duvarı, ayin bölümü ve simetrik iki oda bulunuyor.

Bu, kilisenin en tartışmalı tarafı. Google yorumlarında çok sayıda ziyaretçi kapının kilitli olduğunu, sadece avluya ulaşabildiklerini yazıyor. Bir yorumda mozaiklere geçmişte verilen zarardan bahsedilerek bunun kilisenin kapalı tutulma sebebi olduğu öne sürülüyor. Elazığ'da uzun süre yaşamış bazı yorumcular bile içeri hiç girememiş olduğunu belirtiyor. Gitmeden önce içeri girme garantisi olmadığını bilerek planlayın; hedefiniz sadece dış cepheyi ve avluyu görmekse sorun yaşamazsınız.

Elazığ merkezden Harput'a mesafe 7 km. Toplu taşımayla 23 numaralı otobüs hattı Harput'a kadar geliyor; Harput durağından kiliseye yürüyüş 12 dakika sürüyor. Kendi aracınızla gidiyorsanız Harput Kalesi çevresinde park edip kalenin sol tarafından aşağı inen merdivenli patikayı takip edebilirsiniz, viraj dönüşünde kilisenin avlusuna çıkıyorsunuz.

Kilise, Harput Kalesi gezisinin doğal bir parçası. Kaleyi dolaşırken doğu yönüne yöneldiğinizde kuzeydoğu köşesine yakın yüksek kayanın üzerinde karşınıza çıkıyor. Harput'ta Ulu Camii, Arap Baba Türbesi ve kale surlarıyla birlikte tek bir yürüyüş rotasına dahil edilebilir.

Sadece dış cepheyi ve avluyu görmek 15-20 dakika yeterli. İçeri girme şansınız olursa dört bölümü dolaşmak için 10 dakika daha ekleyin. Harput'un tamamını (kale, cami, türbe) gezecekseniz kiliseyi bu rotanın içine 30 dakikalık bir durak olarak koyabilirsiniz.

Kayaya gömülü batı duvarını kalenin üst kısmından, biraz mesafeli çekmek yapının kayalıkla bütünleştiğini daha iyi gösteriyor. Avlu içindeyken dışa taşkın apsis kısmı ve moloz taş örgülü diğer duvarlar da ilgi çekici kareler veriyor.

İçeri girebilenlerin bahsettiği ilginç bir detay: ikinci bölümde ziyaretçilerin dilek tutup küçük taşlar yapıştırdığı bir duvar bulunuyor. Bu, farklı inançlardan insanların kiliseyi yalnızca tarihi bir yapı olarak değil, dilek dilenen bir mekan olarak da gördüğünü gösteriyor. 15 Ağustos'ta Adıyaman Metropolitliği'ne bağlı bir ayin düzenlendiği de kaynaklarda geçiyor.