Harput Ulu Cami, Elazığ'ın Harput mahallesinde 1156-1157'de Artuklu hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından yaptırılan, eğik minaresiyle bilinen Anadolu'nun en eski Türk camilerinden biridir. Ücretsizdir.
Harput Ulu Cami, eski Cami Kebir Mahallesi'nde 2000 metrekarelik bir alana kurulu. Kesin yapım tarihi tartışmalı, ama avlunun kuzey kanadındaki on bir satırlık Arapça vergi kitabesi caminin 1156-1157 yıllarında Artuklu hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından yaptırıldığını gösteriyor. Anadolu'nun en eski Türk camilerinden biri kabul ediliyor.
Yapı üç bölümden oluşuyor: iç avlu, son cemaat yeri ve iç cami. Duvarları moloz taştan, kubbe kemerleri ve minaresi tuğladan. Caminin en dikkat çeken özelliği, gövdesi giderek daralan ve eğri duran minaresi. Bazı kaynaklar bunu bilinçli bir mimari tercih olarak yorumluyor, bazıları bir depremin sonucu olduğunu söylüyor. Bu görüntü yüzünden yerel halk arasında "Harput'un Pisa'sı" benzetmesi yapılıyor. Cami 1899, 1905 ve 1996'da restore edilmiş.
Ziyaretçiler avludaki şadırvanı, güneş saatini ve yazma eserler bölümünü de gezinin bir parçası haline getiriyor. Yorumlarda cami çevresinin bakımsız görünebildiği belirtiliyor, ama taş dokunun ve avlu-revak düzeninin tarihi atmosferi bozmadığı sıkça dile getiriliyor. Girişten yürüyerek ulaşılabiliyor; kale yolu tarafından araçla gelmek de mümkün.
Rehberin Notu
Harput Ulu Cami'nin Tarihi
Caminin inşa kitabesi yok. Ama avlunun kuzey kanadında bir nişe gömülü on bir satırlık Arapça vergi kitabesi, yapının Artuklu Sultanı Karaarslan bin Davud bin Sökmen bin Artuk tarafından 1156-1157 yıllarında yaptırıldığını belirtiyor. Bu tarih caminin Anadolu'daki en eski Türk camilerinden biri olarak anılmasına yol açıyor. Bazı kaynaklarda yapının bir dönem kilise olarak kullanıldığına dair bilgiler de yer alıyor. Cami 1899, 1905 ve 1996 yıllarında restore edilmiş.
Eğik Minare Neden Böyle?
Minarenin kalın gövdesi yukarı doğru daralıyor ve gövde net şekilde eğik duruyor. Bu konuda iki görüş var: kimileri bilinçli bir mimari tasarım olduğunu düşünüyor, kimileri geçmişte yaşanan bir depremin sonucu olduğunu. Ziyaretçiler bu eğimi Harput'un Pisa Kulesi'ne benzediği için sıkça fotoğraflıyor. Minareyi avlunun farklı köşelerinden çekmek, eğimin belirginliğini daha iyi gösteriyor.
Cami İçindeki Bölümler
Yapı üç kısımdan oluşuyor: iç avlu, son cemaat yeri ve iç cami. Dikdörtgen planlı duvarlar moloz taştan, kubbe kemerleri ile minare ise tuğladan yapılmış. Avluda şadırvan ve bir güneş saati bulunuyor; bazı ziyaretçiler bu güneş saatini gezinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri olarak not ediyor. Yazma eserler bölümü ve arka kısımdaki kadınlar namaz kılma yeri de yapının parçası.
Ulaşım
Elazığ merkezden Harput'a özel araçla veya toplu taşımayla gidilebiliyor. 23 numaralı Harput hattı, camiye yaklaşık 100 metre mesafedeki durağa iniyor. Harput girişinden itibaren yürüyerek de 15 dakika içinde camiye ulaşmak mümkün. Kale yolu üzerinden araçla gelmek isteyenler için de yol açık.
Harput Gezi Rotasına Ekleyin
Harput Ulu Cami, bölgedeki yürüyüş parkurunun önemli duraklarından biri. Harput Kalesi, Alacalı Cami ve Sara Hatun Meydanı aynı bölgede; bu yüzden camiyi tek başına değil, Harput'un tarihi mahallesini gezerken bir durak olarak planlamak daha mantıklı. Yarım günlük bir Harput turu için cami, kale ve meydanı aynı rotaya sığdırmak mümkün.
Ziyaret Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cami aktif olarak ibadete açık; namaz vakitlerinde ziyaretin sınırlı olabileceğini göz önünde bulundurun. Bazı ziyaretçiler yapının çevresinin bakım açısından geliştirilebileceğini belirtiyor, ama taş dokunun ve avlu düzeninin tarihi değerini gölgelemediğini ekliyor. Dini bir mekan olduğu için sade ve saygılı bir kıyafetle gitmek uygun olur.
Harput Ulu Cami Videoları
Harput Ulu Cami videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
