Gülbahar Hatun Camii

Cami, Yavuz Sultan Selim tarafından annesi Gülbahar Hatun anısına 1514'te yaptırıldı. Aslında türbe, medrese, imaret, mektep, hamam ve dârülkurrâdan oluşan geniş bir külliyenin parçasıydı. Ancak zamanla yalnızca cami ve türbe günümüze ulaşabildi. Caminin var olduğu bilinen esas kitabesi kayıp; bugün giriş kapısı üzerinde gördüğünüz kitabe 1883-84 tarihli bir onarım kaydı. Türbe ise 1505'te, camiden bile önce inşa edilmiş, külliyenin en eski yapısı.

Yapı, erken Osmanlı mimarisinde sık görülen zaviyeli-tabhaneli plan tipinde. 12x12 metrelik kare harim, pandantiflerle geçilen bir kubbeyle örtülü. Kubbe dıştan onikigen bir kasnağa oturuyor. Duvarlarda kesme taş, pencere ve kemerlerde koyu gri ile sarımsı beyaz taş bir arada kullanılmış. Toplam 23 pencereden ışık alan cami, bu yüzden içeri girdiğinizde beklediğinizden çok daha aydınlık. Mihrap mermerden, kenar bordürleri sade ama tepelik kısmı bitkisel motiflerle işlenmiş. Ziyaretçiler özellikle orijinal cam boyamaların korunmuş olmasını beğeniyor.

Caminin doğusunda, sekizgen prizma biçiminde kubbeli bir türbe var. Gülbahar Hatun'un sandukası burada. Türbenin kuzey yüzü hariç tüm cepheleri pencereli; pencere kemerlerinin üzerinde kabartma madalyonlar dikkat çekiyor. Güneydoğu kapısının üstünde inşa kitabesi ve iki besmele yer alıyor. Avlu günün her saatinde hareketli oluyor, özellikle namaz vakitlerine yakın saatlerde ziyaretçi ve cemaat yoğunluğu artıyor.

Trabzon merkezde, Ortahisar ilçesinde, Atapark'ın güney tarafında konumlanıyor. Şehir merkezinden yürüme mesafesinde; Zağnos Köprüsü'ne yakın olması dolayısıyla Ortahisar ve çevresindeki diğer tarihi yapılarla aynı rotada gezilebiliyor. Toplu taşıma kullanacaksanız Trabzon'un merkezi hat ağı buraya kolay bağlantı sağlıyor.

Cami merkezi bir konumda olduğu için tek başına bir durak olarak değil, Trabzon merkez gezisinin parçası olarak planlamak daha mantıklı. Atapark, Ortahisar Kalesi ve çevresindeki tarihi Osmanlı yapıları yürüyüş mesafesinde. Yarım günlük bir şehir merkezi turuna rahatlıkla dahil edilebilir.

Aktif olarak ibadete açık bir cami olduğu için namaz vakitlerinde ziyareti erteleyin ya da sessiz kalın. Ayakkabılarınızı girişte çıkarmanız, kadınların başörtüsü bulundurması gerekiyor. Türbe kısmı ayrı bir ziyaret alanı olduğu için sükunet önemli; kalabalık saatlerde fotoğraf çekmek biraz zorlaşabiliyor.