Çarşı Camii, Trabzon'un Ortahisar semtinde 1839'da Ampir üslubunda inşa edilen, kesme taş işçiliğiyle yapılmış ve tek minaresiyle kentin en büyük tarihi camisidir; ücretsiz girişe açık ibadet mekanıdır.
Çarşı Camii'ni Trabzon Valisi Hazinedarzade Osman Paşa 1839'da (H.1225) yaptırdı. Yerinde daha önce Trabzon Sancakbeyi Hacı Kasım'ın vakfettiği bir mescit varmış. O yapı harap olunca aynı yere bugünkü camiyi inşa etmişler. Yapıldığı dönemde Trabzon'un en büyük camisi unvanını taşıyormuş. Arsa eğimli olduğu için kuzey cephesini yükseltmişler, son cemaat mahallinin altındaki bodrum katını da dükkan olarak kullanmışlar. Bugün de bu dükkanlar çarşı hayatının bir parçası.
Mimari olarak Ampir üslubun izlerini taşıyor: kesme taş işçiliği düzenli, kapı ve pencere silmelerinde barok süslemeli bordürler var. Kuzeybatı köşeye yerleştirilmiş tek minaresi barok karakterde. Harim, altı yuvarlak sütunun taşıdığı ana kubbe ile kuzey-güneyine eklenen küçük kubbelerle genişletilmiş. Bu da iç mekanı standart bir mahalle camisinden daha ferah gösteriyor. Fransız penceresi denen büyük kanatlı pencereler ve son cemaat yerindeki Dor düzenli sütunlar, dönemin başkent camilerinden esinlenen sadeleştirilmiş bir uygulama.
Ziyaretçi yorumlarında cami çoğunlukla huzurlu ve ferah bulunuyor, taş mihrabı ve mermer minberi öne çıkan detaylar arasında. Bazı ziyaretçiler ise yapıyı sade bulup fazla anıtsal bir mimari beklemiyor. Beklentiyi büyük bir müze-cami değil, çarşının içinde yaşayan bir ibadet mekanı olarak kurmak daha doğru olur. Kadın-erkek ayrı tuvalet ve şadırvanın hemen yanında olması pratik bir avantaj.
Rehberin Notu
Ne Zaman Ziyaret Edilmeli?
Cami her gün ibadete açık olduğu için ziyaret saatinde katı bir kısıtlama yok. Namaz vakitlerinde içeri girmek isteyenler cemaate saygı göstermeli. Bu saatler dışında, özellikle sabah ile öğle arası, içeriyi daha sakin gezebiliyorsunuz. Yaz aylarında çarşı zaten kalabalık olduğundan, camiyi gezip hemen ardından etraftaki dükkanlara geçmek mantıklı bir sıralama.
Nasıl Gidilir?
Çarşı Camii, Ortahisar'ın kalbinde, Kemeraltı mevkiinde. Trabzon merkezde kalıyorsanız yürüyerek gitmek en pratik seçenek. Toplu taşıma kullanacaklar için Peron Bitiş durağı 220 metre uzaklıkta, 3 dakikalık yürüyüşle ulaşılıyor. Sahil Peron ve Büyükşehir İtfaiye durakları da 5 dakika içinde. 103, 104, 105, 112, 121, 128A gibi çok sayıda hat bu bölgeden geçtiği için şehrin hemen her yerinden aktarmasız gelmek mümkün.
Çevresinde Ne Var?
Cami, Muvakkithane, Terziler, Kazazlar ve Çarşı Cami sokaklarının çevrelediği adada yer alıyor. Adı üstünde, çarşının tam ortasında. Meydan ve Uzun Sokak'a yakın olduğu için Trabzon'un geleneksel esnaf dokusunu gezerken doğal bir durak oluyor. Kuzey cephesindeki bodrum kattaki dükkanlar da hâlâ işlek; camiyi gezdikten sonra hemen yanındaki esnaftan alışveriş yapılabiliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Çarşı Camii küçük ölçekli bir yapı. Dışarıdan cepheyi incelemek ve içeride kısa bir tur atmak 15-20 dakika sürüyor. Trabzon'da tek başına bir gezi programı oluşturacak büyüklükte değil; çarşı turunun bir parçası olarak, örneğin Ortahisar'daki diğer tarihi camileri gezerken rotaya eklemek daha mantıklı.
Rotaya Nasıl Eklenir?
Çarşı Camii'ni Trabzon'un merkez tarihi camileri turuna dahil edin. Gülbahar Hatun Camii ve Ortahisar'daki Fatih Camii ile aynı gün, çarşı dokusunu yürüyerek gezme rotasının içine sığdırılabilir. Meydan çevresinden başlayıp Uzun Sokak yönünde ilerleyen bir yürüyüş, camiyi doğal olarak güzergaha katıyor.
Ziyaret Ederken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cami hâlâ aktif bir ibadet mekanı, namaz vakitlerinde girişte cemaate saygılı olmak gerekiyor. Kapıda ayakkabı çıkarma kuralı geçerli, kadın ziyaretçiler için başörtüsü genellikle girişte bulunuyor. Bazı ziyaretçiler yapıyı beklediklerinden daha sade bulduğunu belirtiyor. Büyük bir anıtsal yapı değil, kent yaşamına gömülü bir mahalle-çarşı camisi olarak görmek beklentiyi doğru ayarlıyor.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Kuzey cephe, giriş kapısı ve iki yanındaki pencerelerle üç bölmeli simetrik bir düzen sunuyor; barok bordürlü silmeler bu cepheden en iyi görünüyor. Son cemaat yerindeki Dor düzenli sütunlar ile Fransız pencereleri yakından çekim için ilginç detaylar. İçeride taş mihrap ve mermer minber, harimin en fotojenik köşeleri arasında.
Çarşı Camii Videoları
Çarşı Camii videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
