İdil Meryem Ana Kilisesi

Şırnak yazları sıcak geçiyor, İdil de bundan payını alıyor. İlkbahar ve sonbahar ayları hem sıcaklık hem gezinti konforu açısından daha mantıklı. Ziyaretçi yorumlarında öğle saatleri arasında (12.00-14.00 civarı) kilisenin kapalı olabildiği belirtiliyor. Bu yüzden sabah veya öğleden sonra geç saatler tercih edilebilir. Kesin saatler için gitmeden önce teyit edin.

Kilise, İdil ilçe merkezindeki eski yerleşim bölgesinde, yol üzerinde bulunuyor. Şehir içi ulaşım araçlarıyla kolayca erişilebiliyor. Şırnak il merkezinden gelenler genelde Cizre üzerinden karayoluyla İdil'e ulaşıyor. Kendi aracınızla gidiyorsanız merkeze yakın bir noktada araç bırakıp yürüyerek kiliseye gitmek mümkün.

Kilise büyük bir yapı değil, iç mekan ve avlu gezisiyle birlikte 30-45 dakika yeterli oluyor. Gönüllü bir görevlinin eşlik ettiği ziyaretlerde tarih anlatımı süreyi biraz uzatabilir, ama yine de yarım saatlik bir zaman diliminde rahatça gezilebiliyor.

Şırnak merkezden yola çıkanlar için önce Cizre'ye uğrayıp Cizre Ulu Camii ve Kırmızı Medrese'yi görmek, sonra öğleden sonra İdil'e geçmek mantıklı bir sıralama. İdil'de kiliseyi gezdikten sonra ilçe merkezindeki eski yerleşim dokusunda kısa bir yürüyüş yapılabilir. Bölgeyi Mardin veya Midyat rotasına dahil edenler için İdil, Midyat'a yaklaşık 45 km mesafede kalıyor.

Kilise faal durumda olduğu için ayin saatlerine denk gelen ziyaretlerde sessiz kalmak ve saygılı davranmak önemli. Yapının bir kısmı tarih boyunca yıkımlara uğradığından restorasyon çalışmaları zaman zaman ziyaret alanını kısıtlayabilir. Öğle saatlerindeki kapanışı hesaba katarak gezinizi planlayın.

Kilisenin dış cephesi ve avlu girişi, taş işçiliğini gösteren kareler için uygun. İç mekanda sunak bölümü ve nefleri ayıran sütunlar, yapının bazilikal planını yansıtan detaylar arasında. Çan kulesi de dışarıdan çekilebilecek bir başka nokta.

Kaynaklara göre kilisenin kökeni M.S. 57'ye kadar uzanıyor ve ilk adı Mor Yuhan. İsmini Meryem Ana olarak değiştirmesi 1710 yılına dayanıyor. Yapı doğu-batı ekseninde dikdörtgen planlı, bazilikal tipte ve iki nefli olarak inşa edilmiş; doğu tarafında iki bölümlü bir sunak yer alıyor. Dış ölçüleri yaklaşık 9,85x20,40 metre. Üç bölümlü olarak tasarlanan yapının bir bölümü, Timurlenk döneminden itibaren yaşanan yıkımlar ve savaşlar nedeniyle günümüze ulaşamamış. Buna rağmen kalan kısım tescilli, bakımlı ve halen Süryani Ortodoks cemaati tarafından kullanılıyor.