Hamidiye Kışla Binası, Cizre'nin iç kalesinin güney tarafında, II. Abdülhamit döneminde Miran Aşireti reisi Mustafa Paşa tarafından yaptırılan askeri yapıdır; restorasyon sonrası Cizre Müzesi olarak yaklaşık 1.800 arkeolojik ve etnografik eser sergileyecektir.
Hamidiye Kışla Binası, Cizre'nin iç kalesinin güney tarafında, askeri bölge sınırları içinde duruyor. Yapıyı, Sultan II. Abdülhamit'in paşa unvanıyla tayin ettiği Cizre Miran Aşiretleri reisi Mustafa Paşa (Mısto-i Miri) yaptırmış. İnşaatta Cizreli ve Midyatlı taş ustaları çalışmış; bina, Hamidiye Alayları'nın kurulduğu döneme denk gelen 1890-1909 yılları arasında şekillenmiş.
Hamidiye Alayları, II. Abdülhamit'in Doğu Anadolu'da kurduğu, Kürt aşiretlerinden oluşan paramiliter birliklerdi. Kışla bu birliklerin savunma amaçlı yapılarından biri olarak inşa edilmiş, uzun süre 4. Hudut Tabur Komutanlığı'nın komuta merkezi olarak kullanılmış. 35 dönümlük geniş bir alana yayılan kompleks, tek başına Şırnak'ın en büyük tarihi yapılarından biri.
Bina bugün restorasyon sürecinden geçerek Cizre Müzesi'ne dönüşüyor. Daha önce Diyarbakır, Mardin, Batman, Şanlıurfa, Kilis, Ankara ve İstanbul müzelerinde sergilenen bölgeye ait eserlerin bir kısmı geri getirilmiş. Arkeoloji, Etnografya, Ebu'l-İz El Cezerî ve Mem u Zin adlı dört ayrı salonda yaklaşık 1.800 eser sergilenmeye hazırlanıyor. Dicle Nehri'nin hemen kıyısında konumlanması, ziyareti şehir merkezindeki diğer tarihi noktalarla (Cizre Kalesi, Ulu Cami) birleştirmeyi kolaylaştırıyor.
İlgili keşifler: Tarihi Yerler, Şırnak tarihi yerler, Hz. Nuh Cami.
Rehberin Notu
Hamidiye Kışla Binası'nın Tarihi
Yapı, II. Abdülhamit döneminde 1890-1909 yılları arasında inşa edilmiş. İnşaatı, dönemin Cizre Miran Aşiretleri reisi ve paşa unvanlı Mustafa Paşa (Mısto-i Miri) üstlenmiş; taş işçiliğini Cizreli ve Midyatlı ustalar yapmış. Cizre Kaymakamlığı'nın kayıtlarına göre kışla binası, Hamidiye Alayları'nın kurulduğu 1892 yılından sonra inşasına başlanan bir yapı. Bu alaylar, II. Abdülhamit'in Doğu Anadolu'da kurduğu, bölgedeki Kürt aşiretlerinden oluşturulan paramiliter birliklerdi. Bina uzun yıllar 4. Hudut Tabur Komutanlığı'nın komuta merkezi olarak kullanılmış.
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Şırnak ve Cizre yaz aylarında hayli sıcak oluyor, öğle saatlerinde açık alanda gezmek yorucu olabilir. İlkbahar ve sonbahar ayları hem sıcaklık hem gezinti konforu açısından daha elverişli. Kışla açık havada, geniş bir alana yayıldığı için serin saatlerde gitmek tercih edilebilir.
Nasıl Gidilir
Şırnak merkezden Cizre'ye şehirlerarası minibüs ve otobüslerle ulaşım sağlanıyor, yol yaklaşık bir saat sürüyor. Cizre'ye vardıktan sonra kışla binasına şehir içi dolmuş veya taksiyle kısa sürede gidiliyor. Yapı, iç kalenin güney tarafındaki askeri bölge sınırları içinde, Dicle Nehri'ne yakın bir noktada bulunuyor.
Cizre'de Neler Görülür
Hamidiye Kışla Binası'nı gezerken Cizre'nin diğer tarihi noktalarını da rotaya eklemek mantıklı. Cizre Kalesi, Cizre Ulu Camii, Kırmızı Medrese, Hz. İsmail Ebu'l-İz El Cezerî Müzesi ve Mem u Zin Türbesi şehir merkezinde birbirine yakın konumda. Bir günlük gezide bu noktaların çoğu rahatlıkla dolaşılabiliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Kışla binasının kendisi için 45 dakika ile 1,5 saat arası yeterli oluyor. Bu süre yapının restorasyon ve müzeleşme aşamasına, açık olan bölümlerin genişliğine göre değişebilir. Cizre'deki diğer tarihi mekanlarla birlikte planlanırsa yarım gün ile bir tam gün arasında zaman ayırmak gerekiyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yapı, haber kaynaklarına göre Cizre Müzesi'ne dönüştürülme sürecinde; teşhir, tanzim ve peyzaj çalışmaları sürüyor. Bu nedenle ziyaret öncesi binanın hangi bölümlerinin açık olduğunu, giriş koşullarını ve varsa ücret bilgisini Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü veya Cizre Kaymakamlığı üzerinden teyit etmekte fayda var. Askeri bölgeye yakınlığı nedeniyle bazı alanlara giriş kısıtlı olabilir.
Fotoğraf İçin İpuçları
Yapının Dicle Nehri kıyısındaki konumu, nehir ve tarihi bina siluetini aynı karede yakalamayı mümkün kılıyor. Taş cephenin dokusu ve geniş avlu, geniş açılı çekimler için uygun. Sabah ışığının nehir tarafından vurduğu saatlerde çekim yapmak, cephedeki taş işçiliğinin daha net görünmesini sağlıyor.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
