Küp Mezarlar, Isparta'nın Atabey ilçesine bağlı Harmandören köyü yakınında, Tunç Çağı'ndan kalan mezarlık alanıdır; 1993'te başlayan kazılarda 41 küp mezar ortaya çıkmış, içlerinde gaga ağızlı testiler ve tunç halkalar bulunmuştur.
Atabey ilçesine bağlı Harmanören (Göndürle) köyü sınırları içinde, MÖ 1000'li yılların sonlarına kadar uzanan bir mezarlık alanı var. Ölüler burada toprağa değil, pişmiş toprak küplerin içine, büzülmüş (hoker) pozisyonda gömülmüş. Küplerin ağzı genelde doğuya bakıyor, ölünün başı da o yöne doğru yerleştirilmiş.
1993 yılında Prof. Dr. Rüçhan Arık ve ekibi kazıya başlamış, sonrasında çalışmayı Prof. Dr. Mehmet Özsait sürdürmüş. Alanın topografik planı çıkarılmış, 41 yeni küp mezar gün ışığına çıkarılmış. Küplerin çoğunun ağzı ikinci bir küp parçasıyla kapatılmış. Yön birliği var ama biçim birliği yok; gömü için özel bir küp üretilmemiş, eldeki kaplar kullanılmış.
Mezarların içinde bulunanlar da dönemin gündelik hayatına dair ipucu veriyor: gaga ağızlı ve kuş gözlü testiler, küçük kase ve çömlekler, taş baltalar, tunçtan halkalar, pişmiş topraktan ağırşaklar ve "toggle pin" denen topuz başlı iğneler. Bir kısmının kullanım amacı hâlâ tam çözülememiş. Literatürde "tıraş bıçağı" diye geçen bir alet de bunlardan biri.
Rehberin Notu
Küp Mezarlar Nedir?
Harmanören (Göndürle) köyü civarında bulunan bu alan, MÖ 1000'lerin sonlarına tarihlenen bir mezarlık. Ölüler pişmiş toprak küplerin içine büzülü şekilde yerleştirilmiş, küpün ağzı genelde doğuya bakacak biçimde konumlandırılmış. 1993'te Prof. Dr. Rüçhan Arık kazıları başlatmış, ardından Prof. Dr. Mehmet Özsait çalışmayı devam ettirmiş. Sonuçta 41 yeni küp mezar ortaya çıkmış.
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Açık hava alanı olduğundan kış aylarında zemin ıslak ve soğuk olabilir. İlkbahar ile yaz ayları, hem hava koşulları hem de bölgedeki bitki örtüsü açısından daha uygun. Sıcaktan kaçınmak isteyenler öğleden önce gitsin.
Nasıl Gidilir?
Isparta merkezden Atabey ilçesine bağlı Harmanören (Göndürle) köyüne özel araçla gitmek en pratik yol. Toplu taşıma seferleri düzenli değil, kendi aracınız yoksa taksi ya da özel transfer ayarlamanız gerekebilir. Yol boyunca köy manzaraları ve tarım arazileri eşlik ediyor.
Isparta Merkezden Uzaklık
Alan, Isparta il merkezine yakın sayılabilecek bir mesafede, Atabey ilçesi sınırları içinde. Şehir içi ulaşım araçlarıyla doğrudan erişim sınırlı, güne başlarken rotayı önceden planlamak işinizi kolaylaştırır.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Alanın kendisi büyük değil. 30-45 dakika yürüyüp mezar sıralarını incelemek yeterli oluyor. Isparta'nın diğer tarihi noktalarını da (Eğirdir Kalesi, Etnografya Müzesi gibi) gezme planınız varsa, Küp Mezarlar'ı güzergahın başına veya sonuna eklemek mantıklı.
Çevredeki Diğer Duraklar
Isparta merkeze döndüğünüzde Etnografya Halı ve Kilim Müzesi, Mimar Sinan Camii gibi tarihi yapılar rotaya eklenebilir. Biraz daha uzağa gitmeyi düşünüyorsanız Eğirdir Gölü ve Eğirdir Kalesi de aynı gün içinde ziyaret edilebilecek mesafede.
Ziyaret Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Alan bir açık hava arkeolojik sit alanı. Buluntuların çoğu müzelere taşınmış olsa da mezar çukurları ve küp kalıntıları yerinde duruyor. Alanın dışına çıkmamak, çukurların kenarında dikkatli yürümek önemli. Rehberli gezi için önceden Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile iletişime geçmek faydalı olabilir.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Düzenli sıralar halindeki küp mezarların üstten görünümü, alanın tarih öncesi düzenini fotoğrafa iyi yansıtıyor. Sabah ışığı, doğuya bakan küp ağızlarını daha net gösteriyor; bu açıdan gün başlangıcı fotoğraf için avantajlı.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Küp Mezarlar Videoları
Küp Mezarlar videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
