Gargılı Lala Medresesi (Taş Medrese), Isparta'nın Uluborlu ilçesinde Hamidoğulları döneminden (14-15. Yüzyıl) kalan, kapalı avlulu ve iki eyvanı plan tipiyle Anadolu'da tek örnek olan taş yapıdır; günümüzde harap durumda, giriş ücretsizdir.
Uluborlu'nun eski yerleşim alanında, sur dışındaki Emrem Mahallesi'nde küçük bir taş yığını duruyor: Gargılı Lala Medresesi, halk arasında Taş Medrese diye biliniyor. Aladdin Camii'nin güneyinde yer alan yapı, Hamidoğulları Beyliği döneminde inşa edilmiş. Kitabesi ve vakfiyesi günümüze ulaşmadığı için kesin yapım tarihi bilinmiyor; araştırmacılar mimari özelliklerinden yola çıkarak 14-15. Yüzyıla tarihlendiriyor.
Asıl önemi burada: kapalı avlulu, iki eyvanlı, tek katlı plan şemasıyla Uluborlu'da günümüze ulaşan tek medrese örneği. Avlu dikdörtgen planlı ve kubbeyle örtülmüş, açık avlulu Selçuklu medreselerinden farklı bir çözüm bu. On odası olan yapının üst kısmı tuğla, öğrenci hücrelerinin kubbeyle örtülmesi ise Osmanlı dönemi medreseleriyle bir kesişim noktası oluşturuyor.
Bugünkü hali iç açıcı değil: üst örtü büyük ölçüde çökmüş, duvarlar kısmen ayakta. Restore edilmiş bir anıt ya da müze beklemeyin; burası mimarlık tarihi meraklısının, plan tipini yerinde görmek isteyenin uğrak yeri. Etraftaki Uluborlu da kendi başına dolaşılası bir yer, Roma, Bizans, Selçuklu ve Hamidoğulları izlerini üst üste taşıyor.
Rehberin Notu
Medresenin Tarihi ve Mimari Özellikleri
Gargılı Lala Medresesi'nin kitabesi ve vakfiyesi günümüze ulaşmamış, bu yüzden yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor. Araştırmacı Nermin Şaman Doğan'ın Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan çalışmasına göre, mimari özellikler ve kaynaklar yapının 14-15. yüzyılda, Hamidoğulları Beyliği döneminde inşa edildiğine işaret ediyor. Kapalı avlulu, iki eyvanlı ve tek katlı plan şeması, Uluborlu'daki günümüze ulaşan tek medrese örneği olmasını sağlıyor. Avlu dikdörtgen planlı ve kubbeyle örtülü; bu tasarım, dönemin açık avlulu medreselerinden ayrılan farklı bir uygulama olarak öne çıkıyor. On odalı yapının üst kısmı tuğladan, öğrenci hücrelerinin kubbeyle örtülmesi ise Osmanlı dönemi medrese geleneğiyle bir bağlantı kuruyor.
Uluborlu'ya ve Medreseye Nasıl Gidilir
Isparta merkezden Uluborlu ilçesine mesafe yaklaşık 65 km. Kendi aracınızla ya da ilçeler arası minibüs seferleriyle ulaşım mümkün. Uluborlu'ya vardıktan sonra medrese, eski yerleşim alanındaki Emrem Mahallesi'nde, Aladdin Camii'nin güneyinde yer alıyor, merkezden yürüyerek de ulaşılabilecek mesafede.
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Yapı açık havada, dıştan görülebilen bir kalıntı olduğu için mevsim tercihi hava koşullarına bağlı. İlkbahar ve sonbahar ayları, Isparta'nın sıcak yaz günlerinden kaçınmak isteyenler için daha rahat bir gezi sunuyor. Kış aylarında bölgede soğuk ve yer yer kar görülebiliyor, bu da ziyareti kısaltabilir.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Medresenin harap durumu ve küçük ölçeği nedeniyle ziyaret uzun sürmüyor. 15-20 dakika, kalan duvarları ve avlu izlerini incelemek için yeterli. Uluborlu'da başka tarihi noktalar da olduğundan, ilçeyi genel bir gezi rotasına dahil etmek daha mantıklı.
Uluborlu Gezisine Nasıl Dahil Edilir
Gargılı Lala Medresesi tek başına bir gezi hedefi olmaktan çok, Uluborlu turunun bir durağı. İlçe merkezindeki Aladdin Camii'ni ve eski Uluborlu/Apollonia yerleşiminin diğer izlerini de görmek isteyenler, medreseyi bu rotanın içine kolayca sıkıştırabilir. Isparta merkezden gün içinde gidip dönülebilecek bir mesafe.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Yapı büyük ölçüde yıkılmış durumda; üst örtü çökmüş ve mimari bütünlük ciddi zarar görmüş. Restore edilmiş, ziyarete hazır bir müze binası beklemeyin, burası açıkta kalmış bir tarihi kalıntı. Zemin düzensiz olabileceğinden yürürken dikkatli olmakta fayda var.
Fotoğraf İçin İpuçları
Kalan duvarlar ve kubbeye ait izler, gün ışığının düz geldiği saatlerde daha net görünüyor. Avlunun dikdörtgen planını ve eyvan izlerini bütün olarak kadraja almak için biraz geriden çekim yapmak gerekiyor.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Gargılı Lala Medresesi (Taş Medrese) Videoları
Gargılı Lala Medresesi (Taş Medrese) videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
