Karbuz Çeşmesi, Isparta merkez Mimar Sinan Caddesi'nde yer alan, 1768'den kalma dört yönlü mermer çeşme. Adı "kar-buz" (kar gibi soğuk su) anlamından gelmektedir ve 2019'da kendi kaynak suyuna yeniden kavuşturulmuştur.
Karbuz Çeşmesi'ni Isparta'ya su getiren Keçeci Hacı Mustafa Ağa, Halil Hamid Paşa adına 1768'de (Hicri 1194) yaptırmış. Kitabesinde bu bilgiyi doğrulayan bir dörtlük varmış ama bugün o kitabe kayıp. Çeşme aslında 1945'e kadar Mimar Sinan Camii'nin karşısında duruyormuş. Yol yapımı yüzünden şimdiki yerine taşınmış, en son 1992'de mermer olarak, dört yönde dört musluklu şekilde yeniden inşa edilmiş.
İsmin kökeni de ayrı bir merak konusu. Yaygın kanının aksine "karpuz" değil "kar-buz" kelimesinden geliyor. Eskiden Isparta'da yılın sekiz ayı kar ve ayaz hakimmiş, su da o yüzden yıl boyu buz gibi soğuk akarmış. 2019'da belediye, Yenice Mahallesi Andık'taki Akyokuş Kaynağı'ndan 2.600 metrelik yeni bir hat çekti. Böylece çeşme şebeke suyundan bağımsız, kendi kaynak suyuna yeniden kavuştu. Yerel basında bu gelişme "efsane geri döndü" başlıklarıyla haber oldu.
Çeşme, Isparta'nın eski çarşı hayatının izlerini taşıyor. Yakınındaki Üzüm Pazarı ile birlikte, bir dönem ayakkabı boyacılarının, sohbetlerin ve dostlukların geçtiği bir uğrak noktasıymış. Bugün de merkez çarşıya inenlerin serinlemek için uğradığı, şehrin gündelik hayatına karışmış bir durak.
Rehberin Notu
Çeşmenin Hikayesi
Karbuz Çeşmesi'ni Keçeci Hacı Mustafa Ağa, Halil Hamid Paşa adına yaptırmış. Masrafları Halil Hamid Paşa karşılamış. Çeşmenin üzerinde bir dönem 1194 (Hicri) tarihini taşıyan bir kitabe varmış, ama bu kitabe zamanla kaybolmuş. Bugün çeşmenin taşıdığı asıl değer, Isparta'nın 18. yüzyıl su yapılarından biri olması ve şehrin çarşı hayatıyla iç içe geçmiş bir sembole dönüşmesi.
İsmin Kökeni: Karpuz mu, Kar-Buz mu?
Çeşmenin adı çoğu kişinin sandığı gibi meyve karpuzdan gelmiyor. Yerel anlatıya göre isim 'kar-buz' kelimesinden türemiş. Eskiden Isparta'da yılın sekiz ayı kar ve ayaz hakim olduğu için su da neredeyse tüm yıl buz gibi soğuk akarmış. Zamanla telaffuz "karbuz"a, sonra da halk arasında "karpuz"a dönüşmüş.
Nasıl Gidilir
Çeşme, Isparta merkez Mimar Sinan Caddesi üzerinde bulunuyor. Şehir merkezine yakınlığı sayesinde ayrı bir ulaşım aracına gerek kalmadan, merkez çarşı gezisi sırasında yürüyerek görülebiliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Çeşmenin kendisi büyük bir yapı değil, 5-10 dakikalık bir durak yeterli. Asıl değeri, Isparta merkez çarşısını gezerken doğal bir mola noktası olması ve rotaya kolayca eklenebilmesi.
Rotaya Nasıl Eklenir
Karbuz Çeşmesi, Isparta merkez çarşı turunun doğal bir parçası. Üzüm Pazarı'na yakınlığı nedeniyle, şehir içi tarihi yapılar ve çarşı gezisini birleştiren bir yürüyüş rotasına dahil edilebilir. Mimar Sinan Camii de yakın çevrede olduğu için aynı gezi kapsamında görülebilir.
Suyun Kaynağı Değişti
2019 yılına kadar çeşme şehir şebekesine bağlıydı. Isparta Belediyesi, Yenice Mahallesi Andık'taki Akyokuş Kaynağı'ndan 2.600 metrelik yeni bir hat çekerek çeşmeyi eski kaynak suyuna kavuşturdu. Bu değişiklik yerel basında geniş yer buldu, halk arasında "efsane geri döndü" şeklinde karşılandı.
Fotoğraf İçin
Dört yönlü, dört musluklu mermer yapı, yakın çekimde detayları net gösteriyor. Öğleden sonra ışığı, mermer yüzeydeki dokuyu daha belirgin hale getiriyor.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
