Mesudiye Medresesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Ulu Camii ile aynı yapı içinde yer alan 12. yüzyıl Artuklu dönemi medresesidir; siyah bazalt taşlardan örülmüş duvarları ve iki katlı mimarisiyle Anadolu'nun en eski İslam eğitim kurumlarındandır.
Diyarbakır'ın tarihi surlarla çevrili Sur ilçesinde, Ulu Camii'nin doğu kanadına bitişik konumdaki Mesudiye Medresesi, Artuklu dönemine ait bir 12. yüzyıl yapısıdır. Anadolu'nun ilk üniversitelerinden sayılan bu medresede yüzyıllar boyunca fıkıh, tıp, fizik, matematik, biyoloji, astronomi ve felsefe gibi disiplinler birlikte okutulmuştur. Yalnızca dini bir eğitim kurumu değil, çok alanlı bir bilim merkezi olarak işlev gören medrese, döneminin entelektüel birikimini yansıtır.
Doğu-batı ekseninde dikdörtgen bir plan üzerine kurulu yapı, açık avlulu, tek eyvanlı ve iki katlı bir düzene sahiptir. Giriş bölümü beden duvarından dışa taşıntı yapacak biçimde tasarlanmış olup Diyarbakır'a özgü siyah bazalt taşın ustaca işlendiği cephesiyle dikkat çeker. Medrese, Ulu Camii'nin batısındaki Zinciriye Medresesi ve kuzeydoğusundaki Şafiler Camii ile birlikte geniş bir tarihi yapılar bütününün parçasını oluşturur.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gidilmeli?
Diyarbakır'ı ziyaret için en uygun dönem Nisan-Mayıs ve Eylül-Ekim aylarıdır. Bu aylarda hava ılıman seyreder, Sur ilçesini yürüyerek gezmek çok daha keyifli olur. Temmuz-Ağustos döneminde sıcaklık 40 dereceyi aşabildiğinden, yaz aylarında gelecekseniz sabahın erken vakitlerini ya da akşamüstü saatlerini tercih etmeniz önerilir. Kış aylarında hava soğuk ve zaman zaman yağışlı olabilir; buna karşın ziyaretçi yoğunluğu en düşük seviyede olduğundan tarihi mekânları daha sakin bir ortamda gezebilirsiniz.
Nasıl Gidilir?
Mesudiye Medresesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Pirinçler Sokak 10A adresinde, Ulu Camii ile aynı yapı bütünü içinde yer alır. Diyarbakır Havalimanı'ndan şehir merkezine taksi veya servis araçlarıyla yaklaşık 15-20 dakikada ulaşabilirsiniz. Şehir içinden Sur ilçesine minibüs hatları işlemektedir; Ulu Camii durağını hedef almak en pratik yoldur. Tarihi surların içinde araç kullanmak güç olduğundan, araçla geliyorsanız surların dışında park edip yürümeyi tercih etmeniz yerinde olur.
Çevrede Ne Gezilir?
Mesudiye Medresesi'nin hemen yanı başında Diyarbakır Ulu Camii yer alır; Anadolu'nun en eski camilerinden biri olan bu yapıyı medrese ziyaretiyle birleştirmek mantıklıdır. Batı yönünde birkaç dakika yürüyünce Zinciriye Medresesi'ne, kuzeydoğuda ise Şafiler Camii'ne ulaşırsınız. Sur ilçesinin tarihi dokusu içinde Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır. Behram Paşa Camii, Meryem Ana Kilisesi ve Atatürk Evi de yürüme mesafesindeki diğer önemli noktalardır.
Kaç Gün Ayırmalı?
Yalnızca Mesudiye Medresesi için 30-60 dakika yeterlidir. Ancak Diyarbakır'ın Sur ilçesi, Ulu Camii ve çevre tarihi yapılarla birlikte en az yarım gün gerektirir. Diyarbakır'ın tamamını; surları, Hevsel Bahçeleri'ni, müzeleri ve diğer tarihi mekânları görmek isteyenler için 2 tam gün planlamak daha gerçekçi olacaktır.
Rota Önerisi
Sur ilçesinde tarihi yapıları tek seferde görmek isteyenler için pratik bir sıralama şöyle olabilir: Önce Diyarbakır Surları'nın Mardin Kapısı'ndan başlayın, ardından Ulu Camii'ye geçin. Ulu Camii avlusundan doğrudan Mesudiye Medresesi'ne girin. Buradan Zinciriye Medresesi'ni ve Şafiler Camii'ni ziyaret edin. Öğleden sonra Hevsel Bahçeleri'ne yürüyün ya da Meryem Ana Kilisesi'ni görün. Güne Behram Paşa Camii çevresindeki çarşıda alışveriş veya Diyarbakır mutfağından bir öğünle son verin.
Ne Yenir, Nerede Yenir?
Diyarbakır, Türkiye'nin en köklü mutfak geleneklerinden birine sahiptir. Sur ilçesinde ve çevresinde ciğer kebabı şehrin simgesi haline gelmiştir; küçük lokantalarda taze pişirilmiş ciğer kebabı denemek neredeyse zorunlu bir deneyimdir. Kaburga dolması, meftune ve büryani kebabı da Diyarbakır sofralarının vazgeçilmezleri arasındadır. Tatlı olarak ise kadayıf dolması ve şıllık tercih edilebilir. Ulu Camii çevresindeki tarihi çarşıda hem yemek hem de yerel ürün alışverişi için çok sayıda seçenek bulunur.
Fotoğraf Noktaları
Mesudiye Medresesi'nin en çarpıcı fotoğraf noktası, beden duvarından dışa taşan giriş cephesidir. Diyarbakır'a özgü siyah bazalt taşın doku ve rengi, özellikle sabah ve öğleden sonra yandan gelen ışıkta belirginleşir. Medresenin açık avlusu ve iki katlı galerileri de çerçeveleme için elverişli kompozisyonlar sunar. Ulu Camii'nin minaresiyle medresenin taş duvarlarını bir arada gösteren geniş açılı kareler ise Sur ilçesinin genel atmosferini en iyi aktaran görüntüler arasındadır.
Mesudiye Medresesi Videoları
Mesudiye Medresesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
