Mor Aho Manastırı, Batman'ın Hasankeyf ilçesine bağlı Üçyol köyü yakınlarında, Süryanilerden kalma dikdörtgen planlı taş yapı olup 2018'de restore edilmiş; kapısı sık kapalı olduğundan ziyaret öncesi yerel bilgi almak gerekir.
Mor Aho Manastırı, Batman'ın Hasankeyf ilçesine bağlı Üçyol köyünün yaklaşık 2 kilometre kuzeyinde, Bani Mahar denen kırsal alanda duruyor. Halk arasında Deyr Mahar ya da Mahar Kilisesi diye de anılır. İnşa tarihini gösteren bir kitabe bulunamadığı için yapının tam olarak ne zaman kurulduğu belirsiz. Kaynaklar ilkçağ Süryanilerinin Hasankeyf'teki hakimiyet dönemine işaret ediyor, bazı yerel anlatımlar ise 6. yüzyıla kadar uzanan bir geçmişten söz ediyor.
Yapı dikdörtgen planlı, kesme taş ve moloz taş üzerine ces (sönmüş kireç) harcıyla örülmüş. Çevresinde tarım arazisinden başka bir yapı yok, bu da manastırı bir bakıma yalnız bırakıyor. Bahçesinde bir su kuyusu var; Dicle kıyısında da manastıra ait olduğu düşünülen Attafiye Bahçeleri denen bir meyve bahçesi bulunuyor. Cemaat zamanla bölgeyi terk edince yapı uzun süre metruk kaldı, sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı tescil edip koruma altına aldı. 2018'de restorasyon geçirdi ve turizme açıldı.
Ziyaretçi yorumlarına bakılırsa restorasyon hâlâ tam bitmiş sayılmıyor. Kimileri Mardin'deki Süryani manastırlarına benzettiğini yazıyor, kimileri de bazı bölümlerin yeni yapım havası taşıdığını belirtiyor. Ortak bir nokta var: kapı çoğu zaman kilitli. Köylü çocukların açtığından bahsedenler olduğu gibi, öğlen saatinde bile kapalı bulup geri dönenler var. Gezme süresi kısa, yarım saatle bir saat arası yeterli oluyor.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gitmeli
İlkbahar ve sonbahar en rahat mevsimler. Yaz aylarında Güneydoğu sıcağı, özellikle öğleden sonra, gezmeyi yorucu hale getiriyor. Manastır çevresinde gölge yapacak bir yapı olmadığı için sabah saatlerini tercih etmek daha mantıklı. Kış aylarında bölgeye ulaşım yağıştan etkilenebilir, bu yüzden yol durumunu önceden sormakta fayda var.
Nasıl Gidilir
Hasankeyf ilçe merkezinden Üçyol köyüne yaklaşık birkaç kilometre, oradan manastıra 2 kilometre daha var. Kendi aracınız yoksa Hasankeyf'ten araç kiralamak ya da yerel bir rehberle anlaşmak en kolay yol. Ziyaretçilerden biri Kira dağı üzerinden gelen güzergahı önermiyor, Üçyol köyü tarafından gelmenin daha rahat olduğunu belirtiyor. Toplu taşıma bu noktaya ulaşmıyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Yapı küçük ölçekli, dikdörtgen planlı tek bir bina ve bahçesinden ibaret. Yarım saat ile bir saat arası bir süre dolaşmak için yeterli oluyor. Hasankeyf gezinizin yanına yarım günlük bir uzantı olarak ekleyebilirsiniz.
Rota Önerisi
Mor Aho Manastırı'nı Hasankeyf ziyaretinizle birleştirmek en pratik plan. Sabah Hasankeyf'i gezip öğleden sonra manastıra geçebilir, dönüşte Batman merkeze inebilirsiniz. Bölgede Mor Kiryakus Manastırı gibi başka Süryani yapıları da var. Tek gün içinde ikisini birden planlamak biraz yorucu olabilir ama mümkün.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ziyaretçi yorumlarında en sık tekrar eden şikayet kapının kilitli bulunması. Kimileri öğlen saatinde bile kapalı bulmuş, kimileri köylü çocuklardan birinin kapıyı açtığından bahsediyor. Gitmeden önce Hasankeyf'teki turizm danışma noktasından ya da yerel bir rehberden güncel durumu sormanız zaman kaybını önler. Restorasyonun bazı bölümlerde tam oturmadığını, yeni yapılan kısımların eski dokuyla tam uyuşmadığını belirtenler de var.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Taş duvarların dokusu, özellikle öğleden önce yan ışıkla çekildiğinde daha belirgin çıkıyor. Bahçedeki su kuyusu ve etrafındaki tarım arazileri, yapının kırsal izolasyonunu gösteren kareler için uygun. Manastırın çevresinde başka yapı olmaması, geniş açı çekimlerde yapıyı yalnız ve etkileyici bir şekilde kadraja alma imkanı sunuyor.
Manastır Hakkında Bilinmesi Gerekenler
İnşa tarihini kanıtlayan bir kitabe bulunmadığından yapının kesin yaşı tartışmalı. Bazı kaynaklar ilkçağ Süryani döneminden, bazı yerel anlatımlar 6. yüzyıldan söz ediyor. Yapı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenmiş ve 2018'de restore edilmiş durumda. Cemaatin bölgeyi terk etmesiyle uzun süre metruk kalan yapı, bugün turizme açık ama işletme düzeni bir müze kadar oturmuş değil. Bu yüzden ziyaret öncesi bilgi almak önemli.
Mor Aho Manastırı Videoları
Mor Aho Manastırı videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
