Hasankeyf Kalesi, Batman'da Dicle Nehri'nin 200 metre üzerindeki yekpare kayaya oyulmuş Bizans kalesidir. MS 363'te inşa edilen yapı, Artukoğulları'na 130 yıl başkentlik etmiş ve giriş ücretsizdir.
Hasankeyf Kalesi'ni önce nehirden görmek lazım: dimdik bir kayalık, üstünde surlar, o kayalığın 200 metre altında Dicle akıyor. Kale MS 363'te Bizanslılar tarafından inşa edilmiş, adı da buradan geliyor aslında. Hısnıkeyfa, yani "kaya kalesi". 300 yıl kadar Süryani piskoposluğunun merkezi olmuş, sonra sırasıyla Abbasiler, Mervaniler, Hamdaniler derken 638'de Komutan İyaz Bin Ganem tarafından fethedilmiş.
Asıl önemli dönem 1071 sonrası başlıyor. Malazgirt'ten sonra Artukoğulları Beyliği buraya yerleşiyor, kaleyi 1101-1231 arası başkent yapıyor. O dönemde imar edilip iskana açılmış, bugün gördüğünüz kitabelerin çoğu da o yıllardan kalma. Eyyubi ve Akkoyunlu egemenliğinin ardından 1515'te Osmanlı topraklarına katılmış.
Kaleye çıkış merdivenli yollarla oluyor, basamaklar hâlâ sağlam duruyor. Dicle'ye inen iki gizli su yolu var. Biri açık, biri gizli, ikisi de 200'er basamaklı. Savunma amaçlı yapılmış bu tüneller, kuşatma altında suya erişimi sağlıyormuş. Yukarıdan bakınca eski Hasankeyf'in taşınan eserlerinin bulunduğu yeni yerleşim alanı ve Dicle vadisi bir bütün halinde görünüyor.
Rehberin Notu
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Hasankeyf'i ilkbahar ve sonbahar aylarında görmek en rahatı. Yaz, Güneydoğu Anadolu sıcağının tam ortasında geçiyor; öğlen kaleye tırmanmak zor oluyor çünkü gölgelik neredeyse yok. Kış soğuk ve zaman zaman karlı geçiyor, merdivenli yollar kayganlaşabilir. Nisan-Mayıs ya da Eylül-Ekim döneminde hava daha yumuşak, ışık da fotoğraf için daha uygun.
Nasıl Gidilir
Hasankeyf, Batman şehir merkezine yaklaşık 37 kilometre. Batman Havalimanı şehir merkezine 4 kilometre; oradan Hasankeyf'e toplu taşıma araçları veya özel taksilerle ulaşabilirsiniz. Kendi aracınızla gidiyorsanız yol asfalt ve bakımlı. İlçe merkezine ulaştıktan sonra kale eteğine kadar araçla, oradan itibaren yürüyerek devam ediliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Kaleye çıkış ve gezinme 1-1.5 saat sürüyor, merdivenlerin dikliğine ve durup manzara seyretme isteğinize bağlı. Hasankeyf'in genelini görmek isterseniz (eski yerleşim alanı, taşınan eserlerin bulunduğu yeni bölge, çevredeki mağaralar dahil) yarım gün ayırmak gerekiyor. Batman'daki diğer duraklarla, Batman Müzesi gibi, birleştirip günübirlik bir rota da kurulabilir.
Kaleyi Gezerken Nelere Bakmalı
Merdivenli yoldan çıkarken kayaya oyulmuş kitabeleri fark edeceksiniz, çoğu Artukoğulları dönemine ait. Kaleye su taşımak için yapılan iki merdivenli tünelden biri açık, diğeri gizli. 200'er basamaklı bu yollar hâlâ sağlam. Yukarı çıktığınızda Dicle vadisini ve eski Hasankeyf yerleşiminden taşınan eserlerin bulunduğu yeni alanı bir arada görüyorsunuz. Gün batımına yakın saatlerde ışık nehre vurunca manzara belirginleşiyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Merdivenli yol yer yer dik ve düzensiz basamaklı, sağlam ayakkabı şart. Korkuluk her yerde yok, özellikle çocuklarla çıkacaksanız dikkatli olun. Yaz aylarında gölge bulunmadığı için su ve şapka almadan çıkmayın. Kış ve yağışlı havalarda taş basamaklar kayganlaşabiliyor.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Kalenin tepesinden Dicle Nehri'ne bakan noktalar en çok tercih edilen kareler. Nehir kıyısından kaleye bakarak çekim yapmak da kalenin yekpare kaya üzerindeki konumunu daha iyi gösteriyor. Sabah erken ya da öğleden sonraki saatlerde ışık daha yumuşak, gölgeler daha az sert düşüyor.
Hasankeyf'in Tarihi Önemi
Kale sadece askeri bir yapı değil, 300 yıla yakın bir süre Süryani piskoposluğunun merkezi olmuş dini bir merkez de. 1071 Malazgirt sonrası Artukoğulları'nın eline geçince başkent statüsü kazanmış, 1101-1231 arası bölgenin idari merkezi olarak kullanılmış. Eyyubi, Akkoyunlu derken 1515'te Osmanlı topraklarına katılmış. 12.000 yıllık yerleşim geçmişi olan Hasankeyf bölgesinin en görünür simgesi bu kale.
Hasankeyf Kalesi Videoları
Hasankeyf Kalesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
