Hasankeyf İçkale, Batman'da Dicle Nehri kıyısında 135 metre yükseklikteki kaya kütlesi üzerine kurulu Orta Çağ yerleşimidir; mağara konutlar, Büyük Saray kalıntıları ve Ulu Camii'yi barındırır, giriş müze kartıyla yapılır.
Hasankeyf İç Kale, Dicle'nin kıyısında yükselen yekpare bir kaya kütlesinin tepesine kurulmuş. Yükseklik ortalama 135 metre, dört yandan dik yamaçlarla çevrili. Bu da zaten doğal bir savunma hattı oluşturmuş. Kaleye iki yoldan çıkılıyor: doğu tarafında dört anıtsal kapı, batı tarafında ise Dicle'ye açılan tek bir kapı. Yerel dilde Hisno Koyfa, yani Kaya Kalesi olarak da anılıyor.
İçeride gördüğünüz şey klasik bir kale değil, bir şehir kalıntısı. Roma, Artuklu, Eyyubi ve Osmanlı dönemlerine ait yapılar iç içe geçmiş; kayaya oyulmuş mağara evler, dar sokaklar, kuyular, sarnıçlar var. Kuzeydoğu ucunda Büyük Saray ve halkın oturduğu evler, güneyde mezarlık alanı, türbe ve Ulu Camii, doğuda ise cami, mescit ve medrese gibi dini yapılar sıralanıyor. Yaklaşık iki bin evin bulunduğu bu yerleşim, ortaçağ şehir dokusunu hâlâ okunur halde tutuyor.
Ziyaretçiler kaleye ulaşmak için araç bırakıp yürümek gerektiğini sık sık dile getiriyor. Yol bir yerde bitiyor, geri kalanı yürüyerek, bazı bölümlerde hafif tırmanarak devam ediyor. Vadi boyunca uzanan bu yürüyüş yolunu bazıları keyifli buluyor, bazıları özellikle sıcak günlerde ve çocuklu gidişlerde zorlayıcı buluyor. Eski Hasankeyf'i baraj öncesinde görmüş kişiler, bugünkü haliyle kıyaslayınca üzüntülerini yorumlarda sık sık dile getiriyor. Bu da bölgenin Ilısu Barajı sonrası geçirdiği değişimin ziyaretçiler üzerinde bıraktığı iz.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gidilmeli
Batman ve Hasankeyf bölgesinde yazlar çok sıcak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçiyor. Kaleye çıkış yürüyüşle yapıldığı ve güzergahta gölge fazla olmadığı için ilkbahar ve sonbahar ayları tercih ediliyor. Ziyaretçilerden biri baharda gidildiğinde manzaranın daha güzel olduğunu belirtiyor; yaz sıcağında yürüyüşün zorlayıcı hale geldiğini söyleyenler de var.
Nasıl Gidilir
Batman merkezden Hasankeyf'e yaklaşık 37 kilometre. Toplu taşıma araçları ve özel taksilerle ulaşmak mümkün. Havalimanından şehir merkezine iniş 4 km, yaklaşık 8 dakika sürüyor. Kale girişine gelen yol dar virajlı; bir noktada araç trafiği sona eriyor ve kalan mesafe yürüyerek tamamlanıyor.
Kaç Saat Ayırmalı
Sadece İç Kale gezisi için 1,5-2 saat yeterli oluyor, ama otopark ile giriş arası yürüyüş bu sürenin önemli bir kısmını alıyor. Ziyaretçilerden bazıları eski yerleşime çıkmanın toplamda 1,5-2 saatlik bir yürüyüş gerektirdiğini, yokuşun olduğunu belirtiyor. Hasankeyf'in diğer noktalarını (yeni yerleşim, tekne turu, mağaralar) da eklerseniz yarım gün planlamak mantıklı.
Rota Önerisi
Aracınızı vadi başında bırakıp yürüyüş yoluna girin. Doğu tarafındaki dört anıtsal kapıdan geçerek yukarı çıkanlar Büyük Saray kalıntılarına ve mağara konutlara ulaşıyor. Güneyde Ulu Camii ve mezarlık alanına, batı kapısından ise Dicle Nehri'ne bakan noktaya inebilirsiniz. Dönüşte tekne turuyla ulaşılan mağaralar bölümüne şasi araçla da geçilebildiğini belirten ziyaretçiler var; karşı kıyıdaki mağaraları görmek isteyenler için bu bir alternatif.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kaleye araç girişi yok, otoparktan sonra yaklaşık 1-1,5 km yürüyerek girişe ulaşılıyor. Yol dolambaçlı ve bazı bölümlerde hafif merdiven tırmanışı gerektiriyor. Küçük çocuklarla gidenler yorumlarda zorlandıklarını, hatta bazıları yolun yarısından geri döndüklerini belirtiyor. Yaz sıcağında yürüyüş oldukça yorucu hale geliyor; bolca su almanız öneriliyor. Sitede tanıtıcı kitabe ve bilgilendirme az olduğu için rehberli gitmek veya önceden bilgi edinmek faydalı olabilir.
Fotoğraf Noktaları
Batı kapısından Dicle Nehri'ne bakan açı, kalenin en çok tercih edilen kare noktalarından biri. Mağara konutların bulunduğu kesim ile Büyük Saray kalıntıları da doku ve ışık açısından dikkat çekiyor. Karşı kıyıdan, tekne turu güzergahından çekilen genel kale silüeti de popüler bir açı.
Genel Bilgi
Hasankeyf, Cilalı Taş Devri'nden günümüze uzanan yaklaşık 12.000 yıllık bir geçmişe sahip. İç Kale bu uzun tarihin ortaçağ katmanını temsil ediyor; Roma, Artuklu, Eyyubi ve Osmanlı dönemlerine ait izler aynı kaya kütlesi üzerinde iç içe geçmiş durumda. Bölge, Ilısu Barajı sonrası kısmen değişim geçirdi. Eski Hasankeyf'i görmüş kişiler bugünkü haliyle kıyaslayınca farklı duygularla yaklaşıyor, bu konu ziyaretçi yorumlarında sık sık gündeme geliyor.
Hasankeyf İç Kale Videoları
Hasankeyf İç Kale videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
