Tavium, Yozgat'ın batısındaki Büyüknefes Köyü'nde yer alan, Galatların Trokme koluyla MÖ 280'lerde kurulan antik yerleşim; Hitit ve Kalkolitik dönem izleri taşıyan höyükler, seramik parçaları ve mimari kalıntılarla tanınır.
Tavium, Yozgat merkezine 40 kilometre uzaklıktaki Büyüknefes Köyü sınırları içinde duruyor. Kentin kökeni MÖ 4. bine, Kalkolitik Çağ'a kadar iniyor. Asıl büyümesi ise MÖ 3. yüzyıl ile 1. yüzyıl arasında, Balkanlardan gelen Galat kavminin Trokme koluyla oluyor. Trokmiler burayı Orta Kızılırmak bölgesinin ticaret merkezi ve başkenti yapmış. Kentin adı bile Hititçe Tawinija sözcüğünden geliyor. Toprak, isminden önce Hititlerle tanışmış yani.
1997'den beri sürdürülen yüzey araştırmalarında seramik parçaları, sütun kaideleri ve tamburları, mezar stelleri, Bizans dönemine ait yazıtlı bir mezar ve çok sayıda mimari parça ortaya çıkmış. Büyükkale'nin batı yakasındaki çanak çömlek örnekleri İlk Tunç Çağı'ndaki nüfus artışını gösteriyor. Küçükkale'deki kültür tabakaları ise Roma döneminde kaldırılmış. Alan, Kayseri Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararlarıyla 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanı olarak tescilli. 280'e yakın höyük, antik yerleşim izi ve kaya oyuğu bu sınırlar içinde yer alıyor.
19. yüzyıldan sonra kesme taşların çevre köylerde yapı malzemesi olarak kullanılması yüzeydeki mimari izleri büyük ölçüde silmiş. Bugün gördüğünüz manzara, görkemli kalıntılardan çok, tarlaların ve höyüklerin arasına serpilmiş bir arkeolojik katman. Kazı çalışmaları sürüyor, dolayısıyla alan zaman zaman değişkenlik gösterebiliyor.
Rehberin Notu
Tavium neresi, kim kurdu?
Tavium, Balkanlardan Anadolu'ya MÖ 280'li yıllarda gelen Galat kavminin Trokme koluyla kuruluyor. Toprağın hikâyesi bundan çok daha eski aslında: MÖ 4. bine, Kalkolitik Çağa kadar iniyor. Hitit döneminde buraya Tawinija dendiği düşünülüyor, kentin bugünkü adı da oradan geliyor. Galatlar döneminde Tavium, Orta Kızılırmak bölgesinin ticaret merkezi ve başkenti oluyor.
Ziyaret için hangi mevsim uygun?
Açık alan bir arkeolojik saha olduğu için ilkbahar ve sonbahar en rahat mevsimler. Yaz aylarında İç Anadolu güneşi altında höyükleri gezmek yorucu olabilir, kışın toprak yollar çamurlu hale geliyor. Sabah saatleri hem ışık hem sıcaklık açısından daha kullanışlı.
Büyüknefes Köyü'ne nasıl ulaşılır?
Yozgat merkezden Büyüknefes Köyü'ne yaklaşık 40 kilometre var. En pratik yol kendi aracınızla gitmek; köy içi yollar dar olabileceğinden dikkatli sürüş gerekiyor. Toplu taşımayla gidecekseniz köy dolmuşu saatlerini önceden Yozgat otogarından öğrenmeniz gerekir, bu güzergahlar sık değişebiliyor.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Tavium, görkemli sütunlar ya da ayakta kalmış yapılar barındıran bir kalıntı alanı değil. Höyükler, kaya oyukları ve yüzeydeki mimari parçalarla anlam kazanan bir arkeolojik doku bu. 1-2 saatlik bir gezinti çoğu ziyaretçi için yeterli oluyor. Yozgat merkezdeki müzeyi de programa eklerseniz gün, tarih temalı dolu bir güne dönüşür.
Çevresiyle nasıl birleştirilir?
Tavium'u Yozgat merkezdeki müze ziyaretiyle birleştirmek mantıklı; alanda bulunan seramik, mezar steli ve yazıtlı parçaların bir kısmı müzede sergileniyor olabilir. Yozgat Çamlığı Milli Parkı da şehre yakın olduğundan aynı gün içinde doğa molası eklemek mümkün.
Gitmeden önce bilmeniz gerekenler
Alan, 1. ve 2. derece arkeolojik sit statüsünde ve büyük kısmı şahıs mülkiyetinde. Bu yüzden bazı bölgelere serbestçe girmek mümkün olmayabilir, kazı çalışmaları sürdüğü dönemlerde erişim kısıtlanabilir. Ziyaret öncesi Yozgat Müze Müdürlüğü'nü arayıp güncel durumu sormanız en sağlıklısı.
Fotoğraf için nereye bakmalı?
Büyükkale ve Küçükkale höyüklerinin bulunduğu yükseltiler, çevredeki tarım arazileriyle birlikte geniş bir manzara sunuyor. Kalıntıların kendisi kadar, höyüklerin etrafındaki kırsal doku da fotoğraf açısından ilgi çekici; özellikle gün batımına yakın saatlerde ışık toprağın rengini belirgin hale getiriyor.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
