Ulu Cami (Tokat), Tokat şehir merkezinde Danişmendliler döneminden 13. yüzyıla uzanan, ahşap tavanındaki kalem işi süslemeleri ve doğu-batı yönünde iki ayrı son cemaat yeriyle Selçuklu-Danişmendli mimarisinin Anadolu'da nadir örneğidir.
Tokat Ulu Cami'nin ilk inşasının Danişmendliler dönemine, 13. yüzyıla kadar uzandığı kabul ediliyor. Bugünkü hali büyük ölçüde 1679'da Avcı Mehmed zamanında yapılan kapsamlı onarımdan kalma. Dikdörtgen planlı caminin en dikkat çeken özelliği, doğu ve batı cephelerinde birer tane olmak üzere iki ayrı son cemaat yerine sahip olması. Bu, Anadolu'daki camiler arasında tek örnek olarak gösteriliyor. Her iki girişte de devşirme sütun ve sütun başlıkları kullanılmış.
Dışarıdan sade görünen yapı, içeri girince farklı bir hava veriyor. Ahşap tavan kırmızı ve yeşil tonların hakim olduğu kalem işi bezemelerle kaplı, kare tavan göbeği yalancı kündekari tekniğiyle işlenmiş ve altın yaldızla süslenmiş. Ahşap tavanı taşıyan ayak ve kemerler de Rumi motifli kalem işleriyle bezeli. Güneydoğu köşesinde taş üzerine oyulmuş bir kuş evi var; bu tür yapılar Anadolu'da nadir görülüyor, geçmişte kuşlara barınak sağlamak için camilere eklenirmiş. Ziyaretçiler tavandaki pastel renklerin ve duvar boyama motiflerinin beklenenden fazla dikkat çektiğini söylüyor.
Cami hâlâ aktif bir ibadethane, bu yüzden namaz vakitlerinde ziyaret biraz kısıtlı olabiliyor. Kimi zaman erkek öğrencilerin Kur'an dersi gördüğü de oluyor. İbadet saatleri dışında gitmek hem sizin için hem cemaat için daha rahat. Tokat Kalesi'ne çıkan yol üzerinde, kent meydanına yürüme mesafesinde olması da avantajı: Tokat Müzesi, Tokat Şehir Müzesi ve Anadolu'nun ilk bağımsız umumi tuvalet yapısı sayılan tarihi yapı hep bu civarda, aynı yürüyüşe eklenebilir.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gitmeli
Cami aktif bir ibadethane olduğu için ziyareti namaz vakitlerinin dışına denk getirmek daha rahat bir gezi sağlıyor. Bazı ziyaretlerde erkek öğrencilerin Kur'an dersi gördüğü oluyor, bu saatlerde içeri girmek yerine biraz beklemek daha uygun. İlkbahar ve sonbahar ayları hem hava koşulları hem de şehir merkezindeki yürüyüş rotası için elverişli.
Nasıl Gidilir
Ulu Cami, Tokat şehir merkezinde, Camii-Kebir Mahallesi'nde ve kaleye çıkan yol üzerinde yer alıyor. Kent meydanına yakınlığı sayesinde şehri gezerken yürüyerek ulaşmak en pratik yol. Toplu taşıma veya taksiyle şehir merkezine gelip buradan yürüyerek devam etmek yeterli.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Caminin kendisi için 20-30 dakika yeterli oluyor; ahşap tavanı ve süslemeleri detaylı incelemek isteyenler biraz daha uzun kalabilir. Ancak Ulu Cami'yi tek başına değil, çevresindeki Tokat Müzesi, Tokat Şehir Müzesi ve kale ile birlikte yarım günlük bir yürüyüş rotasına dahil etmek daha mantıklı.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
İçeride en çok dikkat çeken kare, ahşap tavanın altına geçip kündekari tekniğiyle işlenmiş tavan göbeğini ve kırmızı-yeşil kalem işlerini çerçeveye almak. Güneydoğu köşesindeki taş kuş evi de yakından fotoğraflanmaya değer, küçük ama detaylı bir işçilik. Dışarıdan caminin iki ayrı son cemaat yerini gösteren cepheler de mimariyi anlatmak için iyi bir kadraj sağlıyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cami hâlâ ibadete açık olduğu için sessiz ve saygılı davranmak, ibadet edenleri rahatsız etmemek önemli. Kadınların başörtüsü takması, herkesin uygun kıyafetle girmesi bekleniyor. Tekerlekli sandalye kullananlar veya hareket kabiliyeti kısıtlı ziyaretçiler için özellikle giriş kısmında kot farkları olabiliyor. Gitmeden önce güncel erişilebilirlik durumunu sorup mümkünse refakatçiyle gitmek faydalı olur.
Çevresinde Neler Var
Cami, Tokat Kalesi'ne çıkan yol üzerinde ve kent meydanına birkaç dakika yürüme mesafesinde. Aynı yürüyüşe Tokat Müzesi (Arkeoloji ve Etnografya Müzesi), Tokat Şehir Müzesi ve Anadolu'da günümüze ulaşan ilk bağımsız umumi tuvalet yapısı olarak bilinen tarihi yapı da eklenebilir. Bu sayede kısa bir mesafede şehrin tarihini ve kültürünü bir arada görmek mümkün.
Mimari ve Tarihi Arka Plan
Caminin ilk yapımı Danişmendliler dönemine, 13. yüzyıla dayanıyor; günümüzdeki hali ise 1679'da Avcı Mehmed zamanında yapılan kapsamlı onarımın izlerini taşıyor. Dikdörtgen planlı yapı, doğu ve batı cephelerinde ayrı ayrı son cemaat yerlerine sahip olmasıyla Anadolu'da tek örnek olarak anılıyor. Ahşap tavanı taşıyan ayak ve kemerler Rumi motifli kalem işleriyle süslenmiş, devşirme sütunlar ise yapının farklı dönemlerden malzeme kullandığını gösteriyor.
Ulu Cami (Tokat) Videoları
Ulu Cami (Tokat) videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
