Abdulmuttalip Zaviyesi, Tokat'ın Mahmutpaşa Mahallesi'nde bulunan, 1318'de Abdullah bin Muhyiddin tarafından yaptırılan Selçuklu dönemi zaviye ve türbesidir; kubbeli mekanı ve iç türbesiyle şehrin inanç turizmi noktalarından biridir.
Abdulmuttalip Zaviyesi, Tokat merkezde Mahmutpaşa Mahallesi'nde, Soğukpınar yolu üzerinde duruyor. Yapıyı, İlhanlı Hükümdarı Ebu Sait Bahadır Han döneminde, 1318 yılında (Hicri 717) Abdullah bin Muhyiddin yaptırmış. Aynı yıl vefat eden Abdullah bin Muhyiddin, kendi yaptırdığı bu türbeye gömülmüş. Yapının bir diğer adı Ahi Muhyiddin Zaviyesi; kapıda ve türbe penceresinde olmak üzere iki kitabesi var.
Mimari olarak zaviye, kuzeydeki kapıdan girilen, Türk üçgeni geçişli kubbeyle örtülü kare bir ana mekandan oluşuyor. Bu mekana beşik tonoz örtülü bir eyvan ve küçük yan odalar bağlanıyor; yan mekanların üzeri ahşap kirişli tavanla kapatılmış. Kubbeli ana mekanın ortasında bir havuz, üstünde de aydınlık feneri var. Batı duvardaki iki kapıdan güneydekinden türbeye geçiliyor; kare planlı türbe de aynı şekilde Türk üçgeni geçişli kubbeyle örtülü ve alt seviyede pencereleri bulunuyor.
Selçuklu dönemi mimarisinin sade ama özgün örneklerinden biri sayılan yapı, geçmişte onarım görmüş. Turizm türü olarak inanç turizmi kapsamında değerlendiriliyor; Tokat'ın diğer büyük türbe ve zaviyeleriyle (Sümbül Baba, Esentimur Türbesi gibi) birlikte şehrin Selçuklu-İlhanlı dönemi mimari mirasını takip etmek isteyenler için bir durak.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gitmeli
Zaviye açık hava mimarisiyle her sezon gezilebilir bir yapı, ama ilkbahar ve yaz ayları Tokat merkezde dolaşmak için daha rahat. Mahmutpaşa Mahallesi'nin dar sokaklarında yürüyerek dolaşacaksanız, sıcak yaz öğlelerini değil sabah saatlerini seçmek daha konforlu olur.
Nasıl Gidilir
Şehir içi otobüslerle Behzat semtine ulaşılıyor. Behzat Bulvarı'ndan zaviyeye yürüme mesafesi var. Kendi aracınızla gidiyorsanız Mahmutpaşa Mahallesi 1. Çıkmaz adresini navigasyona girmeniz yeterli; sokakların dar olduğunu unutmayın.
Şehir İçinde Konumu
Zaviye, Tokat merkezin tarihi dokusunun içinde, Soğukpınar yolu üzerinde yer alıyor. Aynı bölgede Tokat'ın diğer Selçuklu-İlhanlı dönemi eserleri de var; kısa bir yürüyüşle birkaç tarihi yapıyı art arda görmek mümkün.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Zaviyenin kendisi küçük ölçekli bir yapı; kubbeli ana mekan, eyvan ve türbeyi görmek için 15-25 dakika yeterli. Tokat merkezdeki diğer tarihi noktalarla birleştirerek yarım günlük bir tarih rotası oluşturabilirsiniz.
Rota Önerisi
Abdulmuttalip Zaviyesi'ni, Sümbül Baba Zaviye ve Türbesi ile Esentimur Türbesi'nin (Sivri Tekke) bulunduğu Gaziosmanpaşa Bulvarı hattıyla birleştirmek mantıklı. Üçü de Selçuklu-İlhanlı dönemine tarihleniyor ve birbirine yakın; bir günde Tokat'ın türbe-zaviye mirasının önemli bir kısmını görmüş olursunuz.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yapı bir türbe ve dini bir mekan olduğundan, içeri girerken sessiz ve saygılı davranmak gerekiyor. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları hakkında net, güncel bilgi bulunamadığı için gitmeden önce Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden teyit almanızı öneririz.
Fotoğraf Noktaları
Kubbeli ana mekandaki aydınlık feneri ve ortadaki havuz, iç mekanın en dikkat çekici fotoğraf noktası. Kapı üzerindeki kitabe ile türbe penceresindeki kitabe de detay fotoğrafları için ilginç kareler sunuyor.
Genel Bilgi
Yapı, Ahi Muhyiddin Zaviyesi adıyla da anılıyor. Kültür envanterinde 'Abdulmuttalip Türbe ve Zaviyesi' olarak kayıtlı; pafta 16, ada 91, parsel 39 numarada yer alıyor. Yapıyı yaptıran Abdullah bin Muhyiddin, tamamlandığı yıl olan 1318'de vefat etmiş ve kendi yaptırdığı türbeye gömülmüş.
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
