Aizanoi Antik Kenti, Kütahya'nın Çavdarhisar ilçesinde Penkalas Irmağı kıyısında yer alan Roma kenti olup, neredeyse bütün halde kalan Zeus Tapınağı, dünyanın ilk borsalarından Macellum ve tiyatro-stadyum kompleksiyle tanınır.
Aizanoi, Kütahya'nın Çavdarhisar ilçesinde, Penkalas (Kocaçay) Irmağı kıyısında kurulmuş bir Roma kenti. Kökeni MÖ 3000'lere kadar iniyor. Zeus Tapınağı çevresinde yapılan kazılarda bu döneme ait yerleşim izleri bulunmuş. Kent MÖ 133'te Roma egemenliğine girmiş, tahıl, şarap ve yün ticaretiyle zenginleşmiş. En parlak dönemi MS 2. yüzyıl. O dönemde nüfusun 80 bin civarında olduğu tahmin ediliyor, 20 bin kişilik tiyatro ve 13.500 kişilik stadyum bu ölçeği doğruluyor.
Zeus Tapınağı kentin en iyi korunmuş yapısı; dik bir merdivenle tapınağın alt bölümüne, yani kutsal mağara kısmına inilebiliyor. Macellum ise MS 2. yüzyıla tarihlenen, dünyanın bilinen ilk borsalarından biri sayılıyor. Dönemin ürün fiyatlarını gösteren yazıtlar hâlâ okunabilir durumda. Tiyatro-stadyum kompleksi, sütunlu yol, hamam-palaestra yapıları ve kent genelindeki çeşmeler de görülmesi gerekenler arasında. Ziyaretçiler tiyatronun bir kısmının yıkık olduğunu, restorasyon çalışmalarının bazı alanları geçici olarak kapattığını belirtiyor. Buna rağmen genel izlenim olumlu, alan temiz tutuluyor.
Kazılar hâlâ sürüyor ve bu kente ayrı bir hava katıyor. Birçok ziyaretçi çalışmaları yerinde görmenin keyifli olduğunu yazıyor. Antik kent geniş bir alana yayıldığı için yürüyüş ayakkabısı ve şapka almakta fayda var. Çeşmelerden su doldurmak mümkün, yanınızda şişe götürebilirsiniz. Girişte belediyeye ait uygun fiyatlı bir kafe de bulunuyor.
Rehberin Notu
Ziyaret İçin En İyi Zaman
Antik kent açık alanda, gölgelik alan sınırlı. Yaz aylarında öğle sıcağından kaçınmak için sabah 08:30 açılışına yakın gitmek mantıklı. İlkbahar ve sonbahar, hem sıcaklık hem ışık açısından fotoğraf çekmeye daha uygun. Kazı çalışmaları hafta içi devam ediyor, bu dönemde bazı bölümler geçici olarak kapalı olabilir.
Nasıl Gidilir?
Kütahya merkezden özel araçla D420 karayolu üzerinden Gediz/Uşak istikametine girip Çavdarhisar tabelalarını takip ederek yaklaşık 50 km, 40-50 dakikada ulaşılıyor. Aracınız yoksa şehir merkezinden Çavdarhisar'a giden otobüs veya dolmuşlarla gidebilirsiniz. Emet ve Gediz istikametine giden otobüsler de bu güzergahtan geçiyor.
Ne Kadar Süre Ayırmalı?
Antik kent geniş bir alana yayılmış durumda. Zeus Tapınağı, Macellum, tiyatro-stadyum kompleksi ve sütunlu yolu rahat gezmek için 1,5-2,5 saat ayırmak yeterli oluyor. Fotoğraf çekmeyi ve kazı alanlarını yakından incelemeyi seven ziyaretçiler için bu süre 3 saate kadar uzayabilir.
Gezi Rotası
Girişten sonra önce Zeus Tapınağı'na yönelmek mantıklı. Tapınağın alt kısmındaki kutsal mağaraya dik merdivenlerle inilebiliyor. Ardından Macellum ve sütunlu yol üzerinden ilerleyip hamam-palaestra kalıntılarına geçilebilir. Gişeye gelmeden sola ayrılan yoldan tiyatro-stadyum kompleksine ulaşılıyor. Bu kısmı son bırakmak, günün geri kalanını sakin bir yürüyüşle kapatmak için iyi bir sıralama.
Bilmeniz Gerekenler
Kazı çalışmaları hâlâ sürdüğü için bazı alanlar zaman zaman restorasyon nedeniyle kapalı olabiliyor; tiyatronun bir kısmı da yıkık durumda. Yürüyüş için rahat ayakkabı, yazın şapka ve su almakta fayda var. Antik kent çevresindeki eski ahşap evler ve tarihi taş köprü de görülmeye değer, vaktiniz varsa bu kısma da uğrayın.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Zeus Tapınağı'nın ön cephesi ve sütunları, kentin en çok fotoğraflanan noktası. Sütunlu yol boyunca çekilen kareler de derinlik hissi veriyor. Tiyatronun kalan basamaklarından çekilen genel açı, kompleksin ölçeğini iyi gösteriyor. Sabah ışığı taş yüzeylerdeki dokuyu daha belirgin çıkarıyor.
Aizanoi Hakkında
Efsaneye göre kent, mitoloji kahramanı Azan'ın su perisi Erato ile Kral Arkas'ın birleşmesinden doğmuş. Gerçekte ise Frigyalıların ana yerleşim merkezlerinden biri olarak kurulmuş, Helenistik dönemde Bergama ve Bitinya arasında el değiştirmiş, MÖ 133'te Roma topraklarına katılmış. Erken Bizans döneminde piskoposluk merkezi olan kent, 7. yüzyıldan sonra önemini kaybetmiş. Selçuklu döneminde Çavdar Tatarları buraya üs kurunca bölgeye Çavdarhisar adı verilmiş. Kent 1824'te Avrupalı gezginlerce yeniden keşfedilmiş.
Sık Sorulan Sorular
Aizanoi Antik Kenti videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Güncellendi:
