Aya Payana Kilisesi, Isparta'nın Turan Mahallesi'ndeki 18. Yüzyıl Ortodoks kilisesi, restore edilerek Misparta Koku Müzesi'ne dönüştürülmüştür ve ücretsiz olarak koku tarihi ile bitki ve çiçek özütlerinden yapılan parfüm örneklerini sergiler.
Aya Payana Kilisesi, Isparta'nın eski yerleşim dokusunun içinde, Turan Mahallesi'nde duruyor. 1750'li yıllarda yapıldığı tahmin ediliyor. Ortodoks cemaatine hizmet vermiş, kuzey-güney aksında dikdörtgen planlı, üç nefli ve apsisli bir yapı. 15x26 metre ölçülerindeki binanın kuzey, batı ve doğusunda birer giriş kapısı var. Tavan ahşap, dıştan harçla sıvanmış çapraz tonozla örtülü ve on sütun üzerine oturuyor. Sütunlar kaidesiz, korint başlıklı; içleri ahşap, dışları sıvalı. Apsis tabanı ana mekandan 70 santimetre daha yüksekte, altta üç büyük üstte üç küçük pencereyle aydınlatılıyor.
Yapı 1993'te Göller Bölgesi Projesi kapsamına alınmış ama o dönemde kapsamlı bir çalışma yapılamamış. 1999'da çatısı tamamen yenilenmiş. Son restorasyonla birlikte kilise artık ibadete açık değil; Misparta Koku Müzesi olarak düzenlenmiş. Ziyaretçiler burada kokunun tarihini, farklı bitki ve ağaçlardan elde edilen koku örneklerini inceliyor, isterlerse deneme fırsatı buluyor. Bazı yorumlarda içerinin biraz boş kaldığı, kilisenin özgün dokusunun korunmasının daha iyi olacağı söyleniyor. Buna karşın çoğu ziyaretçi düzenlemeyi beğenmiş, müzedeki kafeteryayı da öne çıkarıyor.
Bina dıştan kesme taş kemerli pencere pervazlarıyla, apsisin beşgen dış hattıyla hâlâ 18. Yüzyıl kilise mimarisinin izlerini taşıyor. Girişi bulmak konusunda bahçeden geçerken biraz zorlanabilirsiniz, yönlendirme tabelası az.
Rehberin Notu
Kilise Nasıl Müzeye Dönüştü?
Aya Payana, Isparta halkı arasında Aya Baniya adıyla da biliniyor. 1750'li yıllarda inşa edildiği düşünülen yapı, uzun süre boş ve işlevsiz kalmış. Isparta Belediyesi'nin restorasyonuyla bina koruma altına alınmış ve Misparta Koku Müzesi olarak yeniden ziyaretçi kabul etmeye başlamış. Ziyaretçiler koku tarihini, farklı bitki ve çiçek özütlerinden yapılan parfüm örneklerini görüyor; bazı örnekleri koklayarak deneyebiliyor.
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Kapalı bir mekan olduğundan dört mevsim gezilebilir. Yaz aylarında öğle sıcağından kaçmak isteyenler için serin bir alternatif. Kalabalık bir mekan değil, günün her saatinde rahat gezilebiliyor.
Nasıl Gidilir?
Kilise, Isparta merkezde Turan Mahallesi'nde, Keçeci mevkiinde yer alıyor. Şehir merkezine yakın olduğu için yürüyerek veya kısa bir taksi yolculuğuyla ulaşmak mümkün. Toplu taşıma kullananlar merkez hatlarından inip kısa bir yürüyüşle binaya erişebilir.
Fotoğraf İçin İpuçları
Yapının beşgen apsis dış cephesi ve kesme taş kemerli pencere pervazları fotoğraf için iyi bir detay. İç mekanda korint başlıklı sütunlar ve tonozlu tavan da dikkat çekiyor; müze düzenlemesiyle birlikte koku şişeleri ve sergi vitrinleri de görsel bir katman ekliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Küçük ölçekli bir müze olduğu için gezi genellikle 30-45 dakika sürüyor. Bazı ziyaretçiler içeriğin sınırlı olduğunu, çok vakit ayırmaya gerek olmadığını belirtiyor. Isparta'daki diğer tarihi yapılarla birlikte yarım günlük bir gezi planına dahil edilebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bina girişini gösteren tabela az olduğu için bahçeye girdiğinizde doğru kapıyı bulmak biraz zaman alabilir. Kilise artık ibadete açık değil, dini bir mekan olarak değil müze olarak ziyaret ediliyor. Bazı ziyaretçiler özgün kilise dokusunun daha fazla korunmasını dilemiş; bu konuda beklenti farklılıkları olabilir.
Çevredeki Diğer Yerler
Isparta merkezde bulunduğu için Firdevs Paşa Camii gibi diğer tarihi yapılarla birlikte gezilebilir. Şehir merkezinin eski dokusunu görmek isteyenler için kısa bir yürüyüş rotasına dahil edilebilir.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
