Kurşunlu Cami / Sivrihisar

Kitabe 898 hicri yılını, yani 1492'yi gösteriyor. Yaptıran kişi Şeyh Baba Yusuf; II. Bayezid dönemine denk gelen bu tarih, Osmanlı'nın Anadolu'daki mimari yayılımının hız kazandığı bir döneme işaret ediyor. Bazı kaynaklarda yapım tarihi olarak 1488 ya da 1517 de geçiyor; ancak kitabe 1492'yi esas alıyor.

Külliye yalnızca camiden ibaret değil. Yanındaki İrfaniye Medresesi, yapıldığı dönemde bölgenin önemli bir ilim merkezi olduğunu gösteriyor. Sivrihisar, Selçuklu ve erken Osmanlı döneminde Anadolu'nun kritik güzergahlarından biri üzerindeydi; bu konum, buradaki dini ve eğitim yapılarının neden bu kadar erken tarihli olduğunu açıklıyor.

Plan açısından sade: tek kubbeli bir harim, önünde üç kubbeli son cemaat yeri. Malzeme olarak kesme taş ve tuğla birlikte kullanılmış; bu kombinasyon erken Osmanlı yapılarında sık görülür. Kurşunlu adı, çatıyı kaplayan kurşun örtüden geliyor.

Son cemaat yerinin üç kubbesi, harim kubbesine kıyasla daha küçük tutulmuş. Cephe simetrik, süsleme ise oldukça ölçülü. Gösterişten kaçınan bu üslup, dönemin Anadolu Osmanlı geleneğiyle örtüşüyor.

Sivrihisar'a gidilecek en uygun dönem ilkbahar ve sonbahar. Yaz aylarında ilçe oldukça sıcak olabiliyor; kış ise zaman zaman karlı geçiyor. Cami aktif olarak kullanıldığı için namaz vakitlerinde içerisi kalabalıklaşabiliyor. Öğle öncesi saatler daha sakin bir ziyaret imkanı sunuyor.

Eskişehir şehir merkezinden Sivrihisar'a yaklaşık 75 km mesafe var. Eskişehir otobüs terminalinden Sivrihisar'a düzenli minibüs seferleri işliyor. Araçla gidenler için Eskişehir-Sivrihisar yolu tek yönlü ve düz; yaklaşık 1 saat sürüyor.

Sivrihisar ilçe merkezine ulaştıktan sonra Nasrettin Hoca Caddesi'ni takip etmek yeterli. Cami, cadde üzerinde görünür konumda.

Kurşunlu Cami'yi Sivrihisar'daki diğer yapılarla birleştirmek mantıklı. Ulu Cami (1231), yürüme mesafesinde ve çok daha eski bir yapı. Nasrettin Hoca'nın doğduğu köy olan Hortu, ilçeye yaklaşık 10 km uzaklıkta; araçla kolayca ulaşılıyor.

Tüm bu durakları bir günde rahatça tamamlamak mümkün. Sabah Eskişehir'den çıkıp öğleden önce Sivrihisar'a ulaşmak, öğleden sonra geri dönmek için yeterli zaman bırakıyor.

Caminin dış cephesi, özellikle son cemaat yerinin üç kubbesi, gün içinde farklı ışıklarda iyi fotoğraf veriyor. Sabah ışığı doğuya bakan cepheyi aydınlatıyor. Avlu içinden kubbeye bakış açısı, yapının oranlarını net gösteriyor.

Yanındaki İrfaniye Medresesi'nin avlusu da çerçeveleme için kullanışlı bir alan sunuyor. Geniş açı objektif, külliyenin bütününü yakalamak için işe yarıyor.

Sivrihisar, Eskişehir'in gastronomi haritasında çiğ böreğiyle öne çıkıyor. İlçe merkezindeki küçük lokantalarda taze çiğ börek bulmak mümkün. Bunun dışında köy kahvaltısı sunan birkaç yer de var. Öğle yemeği için ilçede kalmak, akşam Eskişehir'e dönmek pratik bir plan.