Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi, Edirne'de Selimiye Camii'nin batısında yer alan, 1667'de yapılmış şehrin en büyük Osmanlı çeşmesidir. Özgün taş işçiliği ve kitabesiyle günümüze ulaşmış nadir yapılardan biridir.
Selimiye Camii'nin batı duvarına bitişik, Arasta Çarşısı'na inen meyilli sokakta duruyor bu çeşme. Kitabesine göre 1667'de (H.1077) yaptırılmış; yaptıran kişi de dönemin en tanınmış isimlerinden biri, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa. İlginç olan şu: Paşa bu çeşmeyi henüz sadrazam bile değilken, sadrazam kaymakamı olduğu dönemde, sadrazamlığından tam yedi yıl önce yaptırmış.
Kara Mustafa Paşa 1635'te Merzifon'da doğmuş, 1674'te Fazıl Ahmet Paşa'nın ölümüyle sadrazamlık koltuğuna oturmuş. 1683'teki Viyana kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması hayatına mal olmuş, 1684'te idam edilmiş. Kaynaklar Edirne'de onun adına yaptırılmış on kadar çeşme olduğunu yazıyor, ama bunların çoğunun izi kalmamış. Bu çeşme, şehirdeki diğer çeşmelerden farklı olarak ciddi bir onarım geçirmeden özgün halini büyük ölçüde korumuş; kent merkezindeki en sağlam Osmanlı çeşmelerinden biri olmasının nedeni de bu.
Doğu-batı doğrultusunda, kuzey-güney yönlü meyilli bir cadde üzerine oturtulmuş. Selimiye'yi gezenlerin çoğu arastadan çıkarken bu çeşmenin önünden geçiyor, ama pek azı durup bakıyor. Kitabeyi okuyacak vaktiniz varsa, taşın üzerindeki yazıyı çözmeye çalışmak başlı başına küçük bir keyif.
Rehberin Notu
Çeşmenin Hikayesi
Kitabesindeki tarihe göre H.1077/M.1667 yılında yaptırılmış bir yapı bu. Yaptıran kişi Merzifonlu Kara Mustafa Paşa; ilginç olan, çeşmeyi henüz sadrazam değilken, sadrazam kaymakamlığı görevindeyken yaptırmış olması. Sadrazamlığa gelmesi bundan tam yedi yıl sonra, 1674'te gerçekleşiyor. Kaynaklar Peremeci'nin Edirne Tarihi (1939) ve Yöre Dergisi'nin ilgili sayısında bu bilgileri doğruluyor.
Mimari ve Kitabe
Çeşme, kuzey-güney doğrultusunda meyilli bir cadde üzerinde doğu-batı yönünde inşa edilmiş; bu konumlanma dönemin su mühendisliği açısından bilinçli bir tercih. Edirne'deki Osmanlı çeşmeleri arasında en büyüğü olma özelliğini taşıyor. Cephesindeki kitabe, yapının tarihini ve banisini net biçimde aktarıyor; taş işçiliği bugüne kadar ciddi bir müdahale görmeden korunmuş.
Nasıl Gidilir
Selimiye Camii'nin batı tarafında, Arasta Çarşısı'na inen sokak üzerinde. Edirne merkezdeki diğer tarihi yapılara çok yakın olduğu için ayrı bir ulaşım planlamanıza gerek yok; Selimiye'yi gezerken doğal olarak yolunuzun üzerine düşüyor.
Çevresindeki Duraklar
Çeşmenin hemen yanında Selimiye Camii ve Arasta Çarşısı var. Biraz yürüyerek Uğur Mumcu Parkı'na da ulaşabilirsiniz; bazı yürüyüş rotaları bu iki noktayı birbirine 1 km'den kısa mesafeyle bağlıyor. Yarım günlük bir Selimiye çevresi gezisine rahatlıkla ekleyebileceğiniz bir durak.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Çeşmenin kendisi için 10-15 dakika yeterli. Ama tek başına gitmek yerine Selimiye Camii, arasta ve çevresindeki diğer tarihi yapılarla birlikte planlarsanız, o bölgede yarım gün geçirebilirsiniz.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Çeşme açık havada, koruma altında bir sokak yapısı olduğu için ziyaret saati kısıtı yok. Taş yüzeye dokunurken veya fotoğraf çekerken dikkatli olun, yapı özgün halini büyük ölçüde koruyarak günümüze ulaşmış nadir örneklerden biri.
Rotaya Nasıl Eklenir
Selimiye Camii ziyaretinizin başına ya da sonuna ekleyin. Arastadan çıkarken zaten önünden geçiyorsunuz; birkaç dakika ayırıp kitabeyi okumak, Edirne'nin Osmanlı dönemi su mimarisine dair küçük ama somut bir örnek görmenizi sağlıyor.
Bu içerik neresigezilir.com.tr kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi Videoları
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
