Aksaray'ın Gülağaç ilçesine bağlı Saratlı beldesinde bulunan Kırkgöz Yeraltı Şehri, ilk Hristiyanların Roma perseküsyonundan kaçmak için volkanik tüf kayasını oyarak oluşturdukları 7 katlı bir yeraltı yerleşimidir; günümüzde 3 katı ziyaretçilere açıktır.
Aksaray iline yaklaşık 22 kilometre, Nevşehir'e ise 50 kilometre uzaklıkta konumlanan Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri, Kapadokya bölgesinin en dikkat çekici yeraltı yerleşimlerinden biridir. Kasaba yerleşim alanının güneyinde yer alan bu yapı, ilk Hristiyanların Roma zulmünden kaçmak amacıyla sığınak olarak kullandığı tarihi bir yerleşim alanı olarak öne çıkmaktadır. 2000 yılında başlayan temizlik kazılarının ardından 2002 yılında ziyaretçilere kapılarını açmıştır.
Toplam 7 katlı olduğu tahmin edilen yeraltı şehrinin bugün itibarıyla 3 katı gezilebilmektedir. Geniş ve ferah tünelleri, yuvarlanan taş kapıları, içinde yaşam izleri barındıran ahır ve mutfak mekânlarıyla ziyaretçilere yüzyıllar öncesinin atmosferini hissettiren Kırkgöz, Derinkuyu veya Kaymaklı gibi daha ünlü yeraltı şehirlerine kıyasla çok daha sakin ve kalabalıktan uzak bir deneyim sunar. Bu yönüyle özellikle kendi başına keşfetmek isteyen gezginlerin gözdesi hâline gelmiştir.
Rehberin Notu
Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri, son dönemde ziyaret eden pek çok kişi tarafından olumlu karşılanmış bir tarihi alan. Ziyaretçiler, yüzyıllar önce insanların burada yaşam sürdürdüğünü düşündükçe derin bir etki altında kaldıklarını belirtiyor; mekanın bu tarihsel ağırlığı geziyi anlamlı kılıyor. Atmosferin kendine özgü bir çekimi olduğu ve alanın görülmeye değer olduğu konusunda yorumlar büyük ölçüde hemfikir.
Girişte görevli personelin ilgili ve yardımsever olduğu aktarılıyor. Müze Kart ile giriş yapılabildiği de ziyaretçilerin paylaştığı pratik bir bilgi. Yabancı ülkelerden gelen ziyaretçiler de alana ulaşımın görece kolay olduğunu ve deneyimin ilgi çekici geçtiğini vurguluyor.
- Turistik bilgi eksikliği: Bir ziyaretçi, alanda yeterli tanıtım ve yönlendirme bilgisi bulunmadığını belirtiyor.
- Bakım durumu: Aynı ziyaretçi, bazı bölümlerin ihmal edilmiş göründüğünü ifade ediyor; bu konuda diğer yorumlardan destek gelmediği için genel bir yargıya varmak güç, ancak göz önünde bulundurulabilir.
- Dar koridorlar: Yeraltı yapısının dar geçitler içerdiği belirtiliyor; hareket kısıtlılığı yaşayanların bunu önceden değerlendirmesi önerilir.
Ne Zaman Ziyaret Etmeli?
Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri, yılın her mevsiminde ziyaret edilebilir; ancak en keyifli dönem ilkbahar ve sonbahar aylardır. Nisan'dan Haziran'a ve Eylül'den Kasım'a uzanan bu dönemlerde hava koşulları hem yolculuk hem de çevredeki açık alanları keşfetmek için oldukça elverişlidir.
Yeraltı şehrinin iç mekânları, dışarısı ne kadar sıcak ya da soğuk olursa olsun sabit ve serin bir sıcaklığa sahiptir. Bu özellik, temmuz-ağustos gibi sıcak yaz aylarında bile ziyareti konforlu kılar. Kış aylarında ise ziyaretçi yoğunluğu oldukça düşer ve neredeyse tamamen sessiz bir keşif deneyimi yaşanabilir. Sabah saatlerinde gitmek, hem ışık hem de kalabalık açısından avantaj sağlar.
Nasıl Gidilir?
Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri'ne ulaşmanın en pratik yolu özel araç kullanmaktır. Aksaray şehir merkezinden D750 karayolunu takip ederek güneydoğu yönünde ilerleyip Gülağaç ilçesi üzerinden Saratlı beldesine ulaşabilirsiniz. Yol yaklaşık 22–25 kilometre olup araçla 25–30 dakika sürer.
Toplu taşıma tercih edenler için Aksaray otogarından Gülağaç'a düzenli minibüs seferleri bulunmaktadır. Gülağaç'tan Saratlı'ya ise yerel ulaşım araçlarıyla ya da taksiyle devam edilebilir. Kapadokya'dan gelenler için Nevşehir merkezi yaklaşık 50 kilometre uzaklıktadır; kiralık araç veya özel tur seçenekleri değerlendirilebilir. Aksaray istikametinden Kapadokya'ya geçiş planlayanlar için rota üzerinde kolayca uğranabilecek bir durak niteliğindedir.
Yeraltı Şehrinin Tarihi ve Yapısı
Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri, ilk Hristiyanların Roma zulmünden kaçmak amacıyla bölgenin yumuşak volkanik tüf kayasını oyarak oluşturdukları bir yeraltı yerleşim alanıdır. Kapadokya'nın kendine özgü jeolojik yapısı, bu tür yeraltı yapılarının inşasını mümkün kılmış; bölgede pek çok benzer yerleşim ortaya çıkmıştır.
Toplam 7 katlı olduğu tahmin edilen yapının bugün itibarıyla 3 katı ziyaretçilere açıktır. Tüneller, Derinkuyu veya Kaymaklı gibi daha ünlü örneklere kıyasla oldukça geniş ve ferahtır; bu durum kapalı alan kaygısı yaşayan ziyaretçiler için büyük bir avantaj sağlar. Yapı içinde ahırlar, mutfaklar, depolama alanları ve savunma amaçlı yuvarlanan taş kapılar gibi unsurlar dikkat çeker. 2000 yılında başlayan temizlik kazılarının ardından 2002 yılında ziyarete açılan alan, Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yönetilmektedir.
Fotoğraf Noktaları
Saratlı Kırkgöz, fotoğraf tutkunları için oldukça ilham verici bir mekândır. Tünel koridorlarının perspektif veren uzun görüntüleri, ışık ve gölgenin kayaya oyulmuş yüzeylerde yarattığı dokular en çarpıcı kareleri oluşturur. Geniş tüneller, çekim açısı bulmayı kolaylaştırır.
Yuvarlanan taş kapılar da hem tarihi hem de görsel açıdan güçlü fotoğraf konularından biridir. Yeraltında doğal ışık bulunmadığından geniş diyafram açıklığına sahip bir lens ya da tripod kullanmak görüntü kalitesini artırır. Flaş yerine yüksek ISO ile çalışmak, mekânın atmosferini daha gerçekçi biçimde yansıtır. Ziyaret öncesinde kamera pillerinizin ve hafıza kartlarınızın dolu olduğundan emin olun.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Yeraltı şehrine girerken rahat ve kapalı ayakkabı tercih etmeniz önerilir; tünel zeminleri yer yer kaygan olabilir. Yeraltında hava serin ve nemli olduğundan yanınıza ince bir hırka ya da ceket almanız konforunuzu artırır.
Tüneller görece geniş olmakla birlikte bazı geçişler alçak ya da dar olabilir; bu nedenle baş çarpmamaya dikkat etmek gerekir. Küçük bir el feneri veya kafa lambası bulundurmak, özellikle az aydınlatılan bölümlerde işinizi kolaylaştırır. Yanınızda su ve hafif atıştırmalık bulundurmanız da tavsiye edilir. Müzekart sahipleri girişte kartlarını yanlarında bulundurmalıdır.
Rota Önerisi: Aksaray Yeraltı Şehirleri Turu
Saratlı Kırkgöz'ü tek başına ziyaret etmek yerine Aksaray'ın diğer yeraltı şehirleriyle birleştirerek tam bir yeraltı turu oluşturabilirsiniz. Aksaray, Kapadokya bölgesinin en fazla yeraltı şehrine ev sahipliği yapan ili olarak öne çıkar.
Güne erken saatlerde Aksaray merkezden çıkarak Saratlı Kırkgöz ile başlayabilirsiniz. Ardından aynı bölgedeki Saratlı Aziz Marcuries Yeraltı Şehri'ni de ziyaret listesine ekleyebilirsiniz. Öğleden sonra Gaziemir Yeraltı Şehri gibi bölgedeki diğer yeraltı yapılarını keşfedebilir, günü Aksaray şehir merkezinde tarihi doku gezisiyle tamamlayabilirsiniz. Kapadokya'ya geçiş planlayanlar için bu rota, Nevşehir yolculuğunun doğal bir parçası hâline getirilebilir.
Çevrede Ne Yenir?
Saratlı beldesinin kendisi küçük bir yerleşim yeri olduğundan kapsamlı yemek seçenekleri için Gülağaç ilçesi veya Aksaray şehir merkezi daha uygun noktalardır. Aksaray mutfağı, İç Anadolu'nun sade ve doyurucu lezzetlerini yansıtır.
Aksaray tarhanası, etli ekmek ve yöreye özgü hamur işleri mutlaka denenmesi gereken tatlar arasındadır. Aksaray merkezdeki lokantalarda pişirilmiş et yemekleri ve çorba çeşitleri de oldukça lezzetlidir. Ziyaret öncesinde veya sonrasında Aksaray şehir merkezinde öğle ya da akşam yemeği planlamak, hem karın doyurmak hem de şehri tanımak açısından iyi bir seçenektir.
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
