Gümeli Tabiat Anıtı, Zonguldak'ın Alapılı ilçesine bağlı Gümeli Beldesi'nde, 4114 yaşında olduğu tespit edilen dünyaca ünlü porsuk ağacını koruyan bir alandır; yürüyüş yolları ve seyir terasları bulunsa da dar ve dik yol koşulları dikkatli sürüşü gerektirir.
Gümeli Tabiat Anıtı, Zonguldak'ın Alaplı ilçesine bağlı Gümeli Beldesi'nde, 2008 yılında 2550 dekarlık bir alan olarak koruma altına alınmış. Buraya gelenlerin asıl gördüğü şey, 2019 yılı ölçümlerine göre 4114 yaşında olan bir porsuk ağacı. Bilim insanları bunun dünyanın bilinen en yaşlı beş ağacından biri olduğunu söylüyor. Taxus baccata türü bu ağacın yanında, yaşları 300 ile 500 arasında değişen başka porsuklar da alanda kümelenmiş halde duruyor.
Sahanın florası tek başına bir ekosistem: sarıçam, saplı meşe, Anadolu kestanesi, kayın, göknar ve gürgen türleri hakim. İçinde iki endemik bitki türü de tespit edilmiş. Fauna tarafında kurt, boz ayı, karaca, su samuru ve kızıl sincap gibi türlerden bahsediliyor; ağaçkakan sesleri yürüyüş sırasında sık duyuluyor. Alanda giriş takısı, seyir terası, yağmur barınağı, danışma binası, tuvalet, çeşme ve kamelyalar bulunuyor. Yani günübirlik bir piknik için altyapı hazır.
Ancak yol konusu ciddi bir uyarı gerektiriyor. Ziyaretçi yorumlarında tekrar eden bir tema var: yol dar, tek araçlık, keskin taşlı ve bazı kesimlerde çökme ile heyelan riski taşıyor. Bir ziyaretçi köy yolundan gidip asfalt yoldan döndüğünü, her iki yolun da zorlayıcı olduğunu, uçurum kenarındaki dar yolda dönüşün risk taşıdığını anlatıyor. Navigasyon bazen yanlış yönlendiriyor, tabiat parkına ayrılan çataldaki tabela da bazı dönemlerde sökülmüş oluyor. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde sel sonrası heyelanla yolun kapandığı, sonra yeniden açıldığı aktarılıyor. Doğa ve ağaç etkileyici ama yola güvenli bir sürüş için hazırlıklı gitmek gerekiyor.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gidilmeli
İlkbahar ve yaz ayları alan için en uygun dönem sayılıyor; bu aylarda flora canlı, yürüyüş yolları daha kullanılabilir durumda. Kış ve yoğun yağış sonrası dönemlerde yolun heyelan riski arttığından bu dönemlerden kaçınmak mantıklı. Bir ziyaretçi, sel sonrası heyelan nedeniyle yolun kapandığını, kısa süre sonra yeniden açıldığını aktarmış. Bölge bu tür olaylara açık bir arazi yapısına sahip.
Nasıl Gidilir
Buraya ulaşmanın tek yolu özel araç. Zonguldak'tan Alaplı ilçesine, oradan Gümeli Beldesi'ne geçiliyor; belde sonrasında tabiat anıtı tabelasının bulunduğu yol ayrımından sağa dönülüyor. Navigasyon uygulamaları bazen hatalı yönlendiriyor, bir ziyaretçi yanlış yola girip baraj inşaatı olan bölgeye gittiğini anlatmış. Tabelaların bazı dönemlerde yerinde olmadığı da yorumlarda geçiyor. Yol ayrımına yaklaşırken dikkatli olmak ve mümkünse yerel birine sorarak ilerlemek faydalı.
Yol Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ziyaretçi yorumlarında en çok tekrar eden konu yol güvenliği. Yolun tek araçlık, keskin taşlı ve bazı kesimlerde çökme ile heyelan izleri taşıdığı belirtiliyor; iki tarafın da uçurum olduğu ve küçük bir kaymanın ciddi sonuç doğurabileceği aktarılıyor. Bir ziyaretçi gidişte köy yolunu, dönüşte asfalt yolu denediğini, ikisinin de zorlayıcı olduğunu söylüyor. Sosyal alan ve tesis eksikliğinden bahseden yorumlar da var. Ağaç ve doğa övgü topluyor, ama yola çıkmadan önce aracın durumunu ve hava şartlarını kontrol etmek gerekiyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Ana porsuk ağacına yürüyüş, seyir terasında vakit geçirme ve çevredeki yürüyüş yollarını gezmek için 2 ile 4 saat yeterli oluyor. Piknik yapmak isteyenler kamelya ve oturma ünitelerini kullanarak günü uzatabilir. Zonguldak'ta başka bir doğa noktasıyla birleştirilerek günübirlik bir rota oluşturulabilir.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
Alandaki seyir terası, hem ağacı hem de çevredeki ormanı gösteren en iyi genel çekim noktası. Ana porsuk ağacının gövdesi ve kök yapısı, yakın çekimde binlerce yıllık dokuyu ortaya çıkarıyor. Mevsimsel derelerin geçtiği riparyan bitki örtüsü, özellikle ilkbaharda yeşilin farklı tonlarını yakalamak için ilginç bir arka plan sunuyor.
Alan Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Gümeli Tabiat Anıtı, 11 Mart 2008 tarihinde ilan edilmiş; koruma statüsü 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında. Alanın çevresindeki orman bölmeleri de tabii yaşlı orman statüsünde ve içinde anıt özelliği taşıyan başka yaşlı ağaçlar bulunduğu tespit edilmiş. Sahada doğa yürüyüşü, trekking, oryantiring, kuş gözlemi ve kelebek gözlemciliği gibi etkinlikler yapılabiliyor. On farklı yürüyüş rotası içeren bir ekoturizm projesi de bölgede yürütülüyor.
Gümeli Tabiat Anıtı Videoları
Gümeli Tabiat Anıtı videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
