Filyos Tios Öreniz Yeri, Zonguldak Çaycuma'da Karadeniz kıyısında yer alan, Miletoslu kolonistler tarafından Milattan Önce 7. yüzyılda kurulan antik liman kenti olup akropol, tiyatro, hamam ve liman kalıntılarıyla bölgenin en iyi korunmuş arkeolojik yerleşimidir; giriş ücretsizdir.
Tios, Filyos Nehri'nin Karadeniz'e döküldüğü noktanın hemen doğusunda kurulmuş bir liman kenti. MÖ 7. yüzyılın ikinci yarısında Miletoslu kolonistler kurmuş, sonrasında sırasıyla Lysimakhos Krallığı, Bithynia ve Pontus krallıklarının, MÖ 70'ten itibaren de Roma'nın egemenliğine girmiş. Bizans döneminde piskoposluk merkezi olmuş, 1261'den sonra Cenevizlerin, 15. yüzyıl başında da Osmanlı'nın eline geçmiş. Kaynaklara göre Karadeniz kıyısındaki Yunan-Roma kentleri arasında modern yerleşim ya da alüvyon altında kalmamış tek örnek. Bu da kent dokusunu diğerlerine göre daha okunaklı kılıyor.
2006'dan beri süren kazılarda bir akropol ve üzerinde MÖ 6. yüzyıla tarihlenen yapı kalıntıları, bir Orta Çağ kilisesi, Korint düzeninde bir Roma tapınağı ve onun batısında 10-12. yüzyıllara ait bir mezar şapeli ortaya çıkmış. Alanda ayrıca antik liman ve mendirek izleri, bir Roma tiyatrosu, hamam yapıları, su kemeri kalıntısı, bir çeşme ve nekropol alanı var. Ziyaretçiler en çok seyir terasından gördükleri manzarayı öne çıkarıyor, deniz kenarındaki mendirek kalıntısı buradan seçiliyor. Kalenin denize bakan bölümünün altında geçmişte bir gizli geçit olduğu anlatılıyor, ama bu bir söylenti; kazı raporlarında doğrulanmış bir bilgi değil.
Yorumlarda tekrar eden bir nokta var: alan bakım açısından zayıf bulunuyor. Otların eserlerin arasına kadar uzandığını, kertenkele yoğunluğunun rahatsız edici olabileceğini yazanlar çok. Buna karşılık gün batımı ve deniz manzarası neredeyse herkesin övdüğü bir detay. Bazı ziyaretçiler güvenlik görevlisinin tavrından şikayetçi. Bu tür deneyimler kişiye göre değişebilir, gitmeden önce beklentinizi arkeolojik zenginlikten çok manzara ve tarih hissi üzerine kurmanız daha gerçekçi olur.
İlgili keşifler: Zonguldak gezilecek yerler, Tarihi Yerler, Zonguldak tarihi yerler, Kapuz Plajı.
Rehberin Notu
Ne Zaman Gitmeli
İlkbahar ve sonbahar en rahat dönemler. Yazın ot boyu uzuyor ve kertenkele sayısı artıyor, bu da bazı ziyaretçileri rahatsız ediyor. Gün batımına doğru gidenler manzarayı en iyi bu saatte yakaladıklarını yazıyor. Öğle sıcağında gölge bulmak zor, sabah ya da akşamüstü tercih edilebilir.
Nasıl Gidilir
Zonguldak merkezden yaklaşık 30 km, araçla 55 dakika sürüyor. Çaycuma yönünden gelirken yol üzerinde karşınıza çıkıyor; Türkali tarafından gelenler merkez çarşıyı geçtikten sonra yolun solunda görüyor. Girişe yakın yolda çukurlar var, hızınızı ayarlamak gerekiyor. Kendi aracınız yoksa Çaycuma'dan Filyos'a giden dolmuşlarla gidip son kısmı yürüyerek tamamlamak mümkün.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Alan büyük değil, 45 dakika ile 1,5 saat arası yetiyor. Fotoğraf çekmeyi sevenler seyir terasında daha uzun kalabilir. Filyos sahilini de aynı güne eklerseniz yarım gün rahatlıkla dolar.
Rota Önerisi
Filyos'a gelenler genelde önce sahili, sonra ören yerini geziyor. Kale önündeki plaj yorumlarda temiz suyu ve yüzmeye uygunluğuyla anılıyor; ören yeri gezisinden sonra denize girmek isteyenler için mantıklı bir sıralama. Çaycuma merkezine uğrayıp öğle yemeği yemek de rotaya kolayca eklenebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yorumlarda sık geçen bir konu: alanın bakımı zayıf, otlar bazı kalıntıların arasına kadar uzanmış durumda. Kertenkele yoğunluğu da yaz aylarında belirtiliyor; bundan rahatsız olacaksanız bilerek gidin. Kapalı ayakkabı giymek, taşlı ve düzensiz zeminde yürürken işinizi kolaylaştırır. Bazı ziyaretçiler güvenlik personelinin tavrından şikayetçi. Bu tür bir deneyim yaşarsanız sakin kalıp gezinizi sürdürmeniz öneriliyor.
Fotoğraf Noktaları
Seyir terasından denize bakan kadraj en çok paylaşılan görüntü; buradan antik mendirek kalıntısı da seçiliyor. Tiyatro kalıntısının taş sıraları ve akropolün üst kısmından Filyos'a bakan açı da fotoğraf için tercih ediliyor. Gün batımı saatlerinde ışık taşların dokusunu daha belirgin çıkarıyor.
Kısa Tarih
Tios, Miletoslu kolonistlerin MÖ 7. yüzyılda kurduğu bir liman kenti olarak başlıyor. Sırasıyla Lysimakhos, Bithynia ve Pontus krallıklarının, ardından Roma'nın (MÖ 70) yönetimine giriyor. Bizans'ta piskoposluk merkezi oluyor, 1261'den itibaren Cenevizlerin, 15. yüzyıl başından itibaren de Osmanlı'nın topraklarına katılıyor. Osmanlı döneminde küçük bir balıkçı köyüne dönüşen kent, bugün kazılarla yeniden gün yüzüne çıkıyor.
Filyos Tios Ören Yeri Videoları
Filyos Tios Ören Yeri videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
