İklime Hatun Mescidi, Alaüddevle Bozkurt Bey'in oğlu Şahruh Bey'in kızı İklime Hatun tarafından H.954 / M.1547 yılında yaptırılmıştır. Osmanlı dönemine ait olmasına karşın Dulkadiroğlu hanedanı mensuplarınca inşa ettirildiği için halk arasında Dulkadiroğlu eseri olarak da anılır. Yapı, güneyde türbe ve kuzeyde mescit olmak üzere iki ayrı kubbeli mekândan oluşur. Kesme ve moloz taştan örülen mescit, oval kubbesiyle tek kubbeli camiler sınıfında yer alır; silindirik mihrap nişi ise sütunların taşıdığı yarım kubbeyle örtülüdür. Türbeye mescidin kıble duvarındaki kapıdan ya da sonradan avludan açılan kapıdan ulaşılır. İçerideki tek taş sanduka İklime Hatun'a aittir.
Yapının en ilginç özelliği konumlanış biçimidir. Çarşıdaki birkaç dükkanın damı mescidin avlusunu oluşturur; minaresi olmayan bu küçük yapı, avlusuna girilene dek dışarıdan neredeyse hiç görünmez. Türk-İslam mimarisinde son cemaat yeri genellikle kuzey cephede yer alırken, İklime Hatun Mescidi'nde güney türbe, doğu ve kuzey ise bina ve dükkanlarla çevrili olduğundan son cemaat yeri tek açık cephe olan batıya alınmıştır. Ziyaretçiler yapının özgünlüğünü büyük ölçüde koruduğunu belirtiyor; yorumlarda öne çıkan bir nokta ise avluya girene kadar yapının varlığını fark etmenin güçlüğü. Şehrin merkezinde, kapalı çarşının hemen üst sokağında saklı kalan bu mescit, 2023 depremlerini hasarsız atlatan nadir tarihi yapılardan biri olarak da dikkat çekti.
Vakıflar mülkiyetinde bulunan mescit, Diyanet İşleri'ne cami olarak tahsis edilmiş olup imamı bulunuyor ve vakit namazları cemaatle kılınıyor. Kahramanmaraş'ta kadın adına yaptırılmış yalnızca iki tarihi yapıdan biri olan İklime Hatun Mescidi, Hatuniye Mescidi ile birlikte şehrin kadın mirasını temsil eden önemli bir kültürel bellek noktasıdır.
Rehberin Notu
Yapının Tarihi ve Önemi
İklime Hatun Mescidi, Dulkadiroğlu Beyliği'nin son döneminde Alaüddevle Bozkurt Bey'in torunu İklime Hatun tarafından 1547 yılında yaptırılmıştır. Osmanlı hâkimiyetinin yerleştiği bir dönemde Dulkadiroğlu hanedanına mensup bir kadın tarafından inşa ettirilmesi, yapıya ayrı bir tarihsel anlam katıyor. Kahramanmaraş'ta kadın adına yaptırılmış yalnızca iki tarihi yapıdan biri olan mescit, Hatuniye Mescidi ile birlikte şehrin kadın mirasını simgeleyen nadir örneklerden biridir.
Yapı, inşa edildiği günden bu yana birçok onarım geçirmiş olsa da büyük ölçüde özgün halini korumuştur. Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindeki mescit, Diyanet İşleri Başkanlığı'na tahsis edilmiş olup günümüzde de aktif olarak ibadet amacıyla kullanılıyor.
Mimari Özellikleri ve Fotoğraf Noktaları
Mescit ve türbe, kesme ve moloz taştan inşa edilmiştir. Güneyde türbe, kuzeyde ise mescit olmak üzere iki kubbeli mekândan oluşan yapı, tek kubbeli camiler sınıfında değerlendiriliyor. Mescidin silindirik mihrap nişi, sütunların taşıdığı yarım kubbeyle örtülüdür. Türbe, düzgün olmayan dörtgen planlı olup sivri kemerli tromplara oturan bir kubbeyle kapatılmıştır.
Yapının en dikkat çekici özelliği son cemaat yerinin olağandışı konumudur. Güney ve doğu-kuzey cepheleri türbe ile çevre yapılarla çevrili olduğundan son cemaat yeri tek açık cephe olan batıya alınmıştır. Avlu girişi ve türbe kapısı, fotoğraf için en verimli noktaları sunuyor. Namaz vakitlerinde iç mekânda fotoğraf çekmemek, ziyaretçilere saygı açısından önemlidir.
Ne Zaman Ziyaret Edilmeli?
Mescit vakit namazlarında cemaatle açık olduğundan ziyaretinizi bu vakitlere göre planlamak mantıklıdır. İlkbahar ve sonbahar ayları, Kahramanmaraş'ın tarihi çarşı bölgesini gezmek için en uygun mevsimlerdir; yaz aylarında şehir merkezinde hava oldukça sıcak olabiliyor. Ramazan ayında cami çevresinde daha yoğun bir atmosfer hâkim olur.
Yapı, Suk-i Maraş Çarşısı ile iç içe geçmiş konumuyla çarşı gezisiyle birleştirilebilecek bir durak niteliğindedir. Ziyaret saatleri için gitmeden önce yerel müftülük veya Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nden teyit almanız önerilir.
Nasıl Gidilir?
İklime Hatun Mescidi, Kahramanmaraş şehir merkezinde Dulkadiroğlu ilçesi Kurtuluş Mahallesi'nde yer alır. Şehir içi dolmuş, halk otobüsü ve taksilerle rahatlıkla ulaşılabilir. Suk-i Maraş Çarşısı'nı bulduktan sonra çarşının orta kesiminden doğuya doğru çıkan merdivenleri takip etmek yeterlidir.
Minaresi olmayan ve çarşı dükkanlarının damlarıyla çevrili bu yapı, sokağa girene kadar dışarıdan görünmez. İklime Hatun Sokağı tabelasını takip etmek yapıyı bulmayı kolaylaştırır. Ziyaretçiler de yapıyı bulmanın biraz zaman aldığını belirtiyor; çarşıda yerel esnaftan yol sormak pratik bir çözüm olabilir.
Çevre Gezisiyle Birleştirin
İklime Hatun Mescidi, Kahramanmaraş tarihi merkezindeki diğer önemli yapılarla aynı güzergâhta yer alır. Suk-i Maraş Çarşısı'nı gezdikten sonra Hatuniye Camii, Saraçlar Çarşısı, Şeyh Adil Çeşmesi ve Malik Ejder Türbesi'ni de kapsayan bir yürüyüş rotası oluşturabilirsiniz. Tüm bu noktalar birbirine yürüme mesafesindedir ve yarım günlük bir tarihi merkez turu için yeterli içerik sunar.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Mescit aktif bir ibadet mekânıdır; ziyaret sırasında başörtüsü ve kapalı kıyafetle girilmesi gerekir. Namaz vakitlerinde cemaat ibadet ederken sessiz ve saygılı bir tutum beklenir. Yapı küçük ölçekli olduğundan kalabalık gruplarla yapılan ziyaretlerde iç mekânda alan sıkışıklığı yaşanabilir.
Ziyaretçi yorumlarında kadın namaz alanının konfor koşullarına ilişkin eleştiriler yer alıyor; bu konuda ilgili müftülüğe başvurulabilir. Yapının avlusuna ve türbeye ulaşan yol merdivenli olduğundan tekerlekli sandalye veya bebek arabası kullanımı güçtür.
Çevrede Ne Yenir?
İklime Hatun Mescidi, Kahramanmaraş'ın tarihi çarşı bölgesinin tam ortasında yer aldığından çevrede pek çok yeme-içme seçeneği bulunur. Kahramanmaraş dondurması şehrin en bilinen lezzetidir; çarşı çevresindeki geleneksel dondurma dükkanlarında tatmak mümkündür. Şehre özgü tarhana çorbası, Maraş usulü kebap ve tahin-pekmez ikilisi de bölgede kolaylıkla bulunabilecek yerel tatlar arasındadır.
İklime Hatun Mescidi ve Türbesi Videoları
İklime Hatun Mescidi ve Türbesi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
