Forbes Köşkü

Forbes Köşkü, İzmir'in Buca ilçesinde Levanten dönemin izlerini taşıyan tarihi yapılardan biridir. 1908 yılında Forbes Ailesi tarafından yaptırılan köşk, bugün Buca Devlet Hastanesi'nin bahçesi içinde duruyor. Yapı, yığma taş duvarlar içine gömülmüş ahşap karkas sistem ile dönemine özgü karma bir inşaat anlayışını gözler önüne seriyor. Uzun yıllar boyunca bakımsız kalan köşk, talan ve doğa koşullarının etkisiyle ciddi hasar görmüş olsa da Levanten mimarisinin İzmir'deki ender örneklerinden biri olma özelliğini korumaya devam ediyor.

19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren İzmir, başta İngilizler, Fransızlar ve İtalyanlar olmak üzere pek çok Avrupalı tüccar ailesine ev sahipliği yaptı. Levantenler olarak anılan bu topluluklar, Buca ve Bornova gibi ilçelerde kendilerine özgü köşkler ve villalar inşa etti. Forbes Ailesi de bu dönemde Buca'ya yerleşmiş İngiliz kökenli bir Levanten ailesiydi. 1908'de tamamlanan köşk, ailenin bölgedeki varlığının ve yaşam biçiminin somut bir yansıması. Söylentilere göre yapının inşasında ailenin verem hastası küçük kızının sağlığı da belirleyici bir etken olmuştur.

Köşkü ziyaret etmek için en uygun dönem ilkbahar (Nisan–Mayıs) ve sonbahar (Eylül–Ekim) aylarıdır. Bu mevsimlerde hava sıcaklıkları daha ılıman olduğundan çevreyi yürüyerek gezmek çok daha keyifli oluyor. Yaz aylarında İzmir'in yoğun sıcağı, özellikle öğle saatlerinde dışarıda vakit geçirmeyi zorlaştırabiliyor. Fotoğraf çekmek isteyenler için sabahın erken saatleri ya da öğleden sonranın son ışığı en iyi sonuçları veriyor.

Forbes Köşkü'ne ulaşmanın en pratik yollarından biri İZBAN'dır. Alsancak ya da Konak çevresinden İZBAN'a binerek Buca yönüne gidebilirsiniz. Buca ilçe merkezinden köşke minibüs veya taksiyle ulaşmak mümkün. Konak'tan kalkan belediye otobüsleri de Buca'ya düzenli sefer yapıyor. Özel araçla gelenler için navigasyona 'Buca Devlet Hastanesi' girmek yeterli; köşk hastane bahçesinde yer alıyor. İlçe merkezine uzaklık yaklaşık 15 km olup araçla 20–25 dakika sürüyor.

Forbes Köşkü, harabe halindeki yapısıyla dahi ilgi çekici fotoğraf kareleri sunuyor. Taş duvarların ahşap çerçevelerle buluştuğu köşeler, döneme ait mimari detayları açıkça ortaya koyuyor. Bahçedeki ağaçlar ve köşkün yıpranmış cephesi bir arada nostaljik ve melankolik bir atmosfer yaratıyor. Sabah ışığında çekilen kareler, yapının dokusunu ve gölge oyunlarını daha belirgin biçimde yansıtıyor. Geniş açılı bir objektif, köşkün tamamını ve çevresini aynı karede yakalamak için iyi bir tercih olabilir.

Buca ilçe merkezi, köşke yakın çeşitli yeme-içme seçenekleri sunuyor. İlçede geleneksel İzmir mutfağına ait lokantalar, kahvaltı mekânları ve pastaneler mevcut. Boyoz, gevrek ve İzmir usulü kahvaltı için Buca merkezindeki esnaf lokantalarını tercih edebilirsiniz. Köşkün hemen çevresinde restoran bulunmadığından ziyaret öncesinde veya sonrasında ilçe merkezine yönelmek daha pratik olacaktır.

Forbes Köşkü'nü Buca'daki diğer tarihi yapılarla birleştirerek güzel bir gün gezisi oluşturabilirsiniz. İlçede Baltacı Köşkü ve Peterson Köşkü gibi Levanten dönemine ait başka yapılar da var; bunların büyük bölümü de ne yazık ki bakımsız durumda. Buca'nın tarihi merkezi, eski Rum ve Levanten mahallelerinin izlerini taşıyan sokakları ile yürüyüş için oldukça elverişli. Sabah Forbes Köşkü'nden başlayıp öğleden sonra Buca çarşısında vakit geçirebilirsiniz.

Forbes Köşkü, Buca Devlet Hastanesi bahçesi içinde yer aldığından ziyaret sırasında hastane kurallarına ve personelin yönlendirmelerine uymak gerekiyor. Yapı harap durumdadır; iç mekâna girmeye çalışmak hem tehlikeli hem de yasaktır. Köşkü dışarıdan incelemek ve fotoğraflamak mümkün. Ziyaret öncesinde hastane yönetiminden bilgi almanız, olası kısıtlamalar konusunda sizi önceden bilgilendirecektir. Çocuklarla geliyorsanız harap yapının yakınında dikkatli olunmasını öneririz.