Çapinuva Öğren Yeri, Çorum'un Ortaköy ilçesinde yer alan Hitit döneminin idari ve askeri merkezidir; kraliyet arşivi, iki tapınağı ve saray kalıntılarıyla kazı çalışmaları sürmektedir.
Şapinuva, Hitit İmparatorluğu'nun taşra başkentlerinden sayılan bir yerleşim. Tokat'taki Maşat Höyük kazılarında bulunan bir mektupta büyük kralın 1701 askeri iki gün içinde Şapinuva'ya sevk ettirdiği yazıyor. Tek satır ama kentin ne kadar önemli bir askeri merkez olduğunu anlatmaya yetiyor. Kazılarda ele geçen tabletler, Şapinuva'da III. Tuthaliya ve kraliçe Taduhepa'nın oturduğu bir kraliyet çiftinin varlığına işaret ediyor. Taduhepa, kralın ölümünden sonra I. Şupiluliuma ile birlikte ülkeyi yönetmiş.
Kent geniş bir alana yayılıyor: iki ayrı Fırtına Tanrısı'na adanmış iki tapınak, bir kraliçe sarayı, ordu komutanlığı yapıları ve belediye teşkilatına benzer idari birimler var. A Binası olarak bilinen kazı alanı ziyaretçilere açık, arşiv tabletlerinin bulunduğu bölüm de burada. Ancak kazı çalışmaları devam ettiği için alanın büyük kısmı zaman zaman kapalı kalabiliyor. Bazı ziyaretçiler sadece bu tek binayı gezebildiklerini söylüyor.
Ören yeri Çorum'un turistik güzergahında Hattuşa ve Alacahöyük'le birlikte anılıyor ama bakım konusunda şikayetler var. Yaz aylarında yürüyüş yollarının kenarındaki otların temizlenmemesi ve kene riski, ziyaretçilerin sık dile getirdiği bir sorun. Buna karşın bazı ziyaretçiler alandaki gönüllü akademisyen ve öğrencilerin kazı çalışmalarını sürdürdüğünü, alanın yavaş da olsa canlandığını belirtiyor. Eserlerin büyük kısmı Çorum Müzesi'nde sergileniyor, dolayısıyla ören yerinde gördüğünüz şey daha çok mimari iz ve kazı alanı.
İlgili keşifler: Tarihi Yerler, Çorum tarihi yerler, Alacahöyük Müze ve Ören Yeri.
Rehberin Notu
Şapinuva Nedir, Neden Önemli?
Şapinuva, Hitit İmparatorluğu döneminde stratejik konumu sayesinde hem askeri hem dini bir merkez olarak kullanılmış. Tokat Maşat Höyük'te bulunan bir tablette büyük kralın buraya asker sevk ettirdiği yazıyor. Bu, kentin ordunun sürekli hazır bulunduğu bir üs olduğunu gösteriyor. Kazılarda çıkan mektuplaşmaların çoğu kral III. Tuthaliya ile kraliçe Taduhepa arasında geçiyor, bu da şehirde bir kraliyet sarayının bulunduğuna işaret ediyor.
Nasıl Gidilir?
Çorum merkezden Şapinuva'ya 53 kilometre, Ortaköy ilçe merkezinden ise sadece 3 kilometre. En rahat ulaşım kendi aracınızla, toplu taşıma seferleri sık değil. Amasya-Alaca güzergahından gelenler için yolun bir bölümü toprak, bu kısımda hız kesmek gerekiyor. Navigasyonda "Şapinuva Ören Yeri" yazınca alan işaretli çıkıyor.
Ziyaret İçin En İyi Zaman
İlkbahar ve erken sonbahar ayları, otların henüz büyümediği veya sarardığı dönemler olduğu için ziyaret açısından daha rahat. Yaz aylarında yürüyüş yollarının çevresi otla kaplanıyor ve kene riski artıyor; birçok ziyaretçi bu durumdan şikayetçi. Kışın ise alan çamurlu ve yürünmesi güç olabilir.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Alanın çekirdek gezilebilir bölümü A Binası olarak bilinen kazı alanı. Burayı gezmek 1 saat kadar sürüyor. Kazı çalışmaları devam eden diğer bölümler zaman zaman ziyaretçiye kapalı tutuluyor, bu durumda süre daha da kısalıyor. Çorum Müzesi'ni de aynı gün planınıza eklerseniz eserlerin bulunduğu asıl yeri de görürsünüz.
Rota Önerisi
Şapinuva, Hattuşa ve Alacahöyük ile birlikte iki günlük bir Hitit rotasının parçası olarak planlanabilir. Bir gün Hattuşa ve Alacahöyük, ikinci gün Çorum Müzesi ve Şapinuva şeklinde bölerseniz her alana yeterli zaman ayırmış olursunuz. Şapinuva'dan çıkışta İncesu Kanyonu'na uğrayanlar günü doğa yürüyüşüyle tamamlıyor.
Gitmeden Önce Bilmeniz Gerekenler
Ören yeri hakkında en sık dile getirilen şikayet bakım eksikliği. Yürüyüş yolları kenarında ot temizliği düzenli yapılmıyor ve bu durum özellikle yaz aylarında kene riski oluşturuyor; kapalı ayakkabı ve uzun pantolon giymek mantıklı. Kazı çalışmaları nedeniyle alanın bazı bölümleri sezona göre kapalı kalabiliyor, bu yüzden uzak bir şehirden geliyorsanız önceden arayıp hangi bölümlerin açık olduğunu sormak zaman kaybını önler. Eserlerin çoğu Çorum Müzesi'nde sergileniyor; ören yerinde göreceğiniz asıl şey mimari kalıntılar ve kazı çukurları.
Fotoğraf İçin İyi Noktalar
A Binası'nın duvar temelleri ve arşiv odasının bulunduğu bölüm en çok fotoğraflanan kısım. Alanın çevresindeki Göynücek Ovası ve Çekerek Nehri manzarası, kazı alanının biraz yüksekçesinden çekilen kareler için iyi bir arka plan oluşturuyor.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
