57. Piyade Alay Şehitliği, Çanakkale'nin Eceabat ilçesinde Conkbayırı eteklerinde yer alan, 25 Nisan 1915'te Anzak çıkarmasına karşı direnen alay mensuplarının anısına 1992'de yapılmış ücretsiz ziyaret kompleksidir.
57. Piyade Alayı, 25 Nisan 1915 sabahı Conkbayırı'nda Anzak çıkarmasının karşısına dikilen birlik. Yarbay Hüseyin Avni Bey komutasındaki alay, 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal'in "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum" emrini yerine getirdi; neredeyse tamamı bu muharebede şehit düştü. Bugünkü şehitlik, gerçek muharebe alanının biraz kuzeyinde. Mimar Nejat Dinçel tasarladı, Kültür ve Turizm Bakanlığı 12 Aralık 1992'de yaptırdı.
Alan içinde alayın karşı taarruzunu betimleyen yaklaşık 45 metrekarelik bir rölyef, Türkiye'nin en yaşlı gazilerinden Hüseyin Kaçmaz'ın bronz heykeli ve şehitlerin isimlerinin işlendiği mermer levhalar yer alıyor. Şadırvan, açık namazgah ve ana mezarlık bölümüyle tam bir ziyaret kompleksi oluşmuş durumda. Ziyaretçiler alanın düzeninden, sessizliğinden söz ediyor. İsimleri okuyup bir süre durmanın burayı gezmenin asıl kısmı olduğunu belirtiyorlar.
Şehitliğin yanında dinlenme ve yemek için birkaç işletme, hatıralık satan küçük dükkanlar bulunuyor. Bazı ziyaretçiler, nöbet değişim saatine denk gelmeyi ve tek yönlü araç yolundaki siperleri de gezmeyi öneriyor. Gelmeden önce alayın hikayesini okumak, gezinti sırasındaki etkiyi artırıyor.
Rehberin Notu
57. Alay'ın Hikayesi
57. Piyade Alayı, 1914 sonunda Tekirdağ'da kurulan, 19. Tümen'e bağlı bir birlikti. 25 Nisan 1915 sabahı Conkbayırı'nda Anzak çıkarmasıyla karşılaşan alay, mermisi biten askerlerin süngüyle çatıştığı bir muharebeye girdi. Yarbay Hüseyin Avni Bey komutasındaki alayın neredeyse tamamı bu ve takip eden çarpışmalarda şehit düştü; komutan da 13 Ağustos 1915'te şehit oldu. Mustafa Kemal'in bu birliğe verdiği emir, sonraki yıllarda Türk askeri tarihinin en çok anılan sözlerinden biri haline geldi.
Anıt ve Rölyef
Şehitlik alanında dikkat çeken üç unsur var: alayın karşı taarruzunu betimleyen yaklaşık 45 metrekarelik rölyef, Hüseyin Kaçmaz'ın bronz heykeli ve şehit isimlerinin yazılı olduğu mermer levhalar. Mimar Nejat Dinçel'in tasarladığı kompleks 1992'de tamamlanmış. Fotoğraf çekerken çevredeki nöbetçi askerleri rahatsız etmemek, onları poz vermeye zorlamamak gerekiyor; ziyaretçi yorumlarında sık sık bu konuya değiniliyor.
Ulaşım
Çanakkale merkezden yaklaşık 25-30 km uzaklıkta. Özel araçla ya da Gelibolu Yarımadası'nı gezen tur otobüsleriyle ulaşılıyor. Eceabat'tan Kabatepe yönüne giden yol üzerinden Conkbayırı'na çıkan hatta sapılıyor. Toplu ulaşımla ulaşmak zor olduğundan çoğu ziyaretçi bölgedeki şehitlik turlarını ya da kiralık araçları tercih ediyor.
Çevredeki Diğer Duraklar
57. Alay Şehitliği, Conkbayırı, Kılıçbayır ve Çanakkale Şehitliği'ne yakın olduğu için genelde tek günlük Gelibolu turlarının bir parçası olarak geziliyor. Şehitliğin yanındaki tek yönlü araç yolunda siperler ve eski mevziler bulunuyor. Zaman ayırıp bu bölümü de gezmek, muharebe sahasını anlamak açısından faydalı oluyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Şehitliğin kendisi büyük bir alan değil; anıtı, rölyefi ve mezarlığı gezmek 20-30 dakika sürüyor. Ancak isimleri okuyup düşünmek isteyenler, siperleri de dolaşmak isteyenler için bu süre 45 dakika-1 saate çıkabilir. Gelibolu Yarımadası'nın tamamını gezmek isteyenler için bu durak, günlük rotanın küçük ama önemli bir parçası.
Ziyaret Ederken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Burası bir şehitlik olduğu için sessiz ve saygılı davranmak önemli. Nöbet tutan askerlerle fotoğraf çekilmek isteyenler onları rahatsız etmemeli; bazı ziyaretçiler bu konuda uyarıda bulunuyor. Gitmeden önce alayın hikayesini okumak, ziyaretin etkisini artırıyor. Hafta içi sabah saatleri kalabalığın daha az olduğu zaman dilimi olarak öne çıkıyor.
57. Piyade Alayı Şehitliği Videoları
57. Piyade Alayı Şehitliği videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
