Bursa'nın Mudanya ilçesine bağlı Tirilye kasabasında bulunan Dündar Evi, aslında Rum Ortodoks Hagios Ioannes Theologos Kilisesi'dir. Nüfus mübadelesi sonrası özel mülk haline gelen yapı, bugün konut olarak kullanılmakta ve duvarlarına resim yapılan ilk kiliselerden biri olarak sanat tarihi açısından önem taşımaktadır.
Tirilye, Marmara Denizi kıyısında sakin bir kasaba görünümü verse de içinde barındırdığı tarihi yapılarla ciddi bir kültürel derinliğe sahip. Bu yapıların en dikkat çekeni olan Dündar Evi, özünde bir Rum Ortodoks kilisesidir: Hagios Ioannes Theologos, yani Aziz Yuhanna Kilisesi. Nüfus mübadelesi ve göç dalgalarının ardından Rum cemaatinin bölgeden ayrılmasıyla birlikte kilise özel mülkiyet statüsüne geçmiş, zamanla Dündar ailesi tarafından konut olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün yayımladığı keşif rehberinde yapı, duvarlarına resim yapılan ilk kiliselerden biri olarak tanımlanıyor; bu özellik mimari ve sanat tarihi açısından yapıya ayrı bir değer katıyor.
Tirilye'ye geldiğinizde Dündar Evi'ni çoğunlukla bir sokak yürüyüşü sırasında, Kemerli Kilise, Taş Mektep, Fatih Camii ve Medikion Manastırı ile birlikte görme şansı bulursunuz. Kasabanın tamamı açık hava müzesi gibi gezildiğinden yapılar arasındaki mesafe oldukça kısadır. Yapının bugün hâlâ konut olarak kullanıldığını ve içine girilip girilemeyeceğinin ziyaret dönemine göre değişebileceğini göz önünde bulundurarak planınızı yapmanızda fayda var.
Rehberin Notu
Bursa'nın Mudanya ilçesine bağlı Tirilye Mahallesi'nde yer alan Dündar Evi, 19. yüzyıldan kalma bir Rum kilisesinin, Hagios Ioannes Theologos Kilisesi'nin, günümüzdeki adıdır. Mübadele sonrasında özel mülkiyete geçen yapının batı cephesi üç katlı bir konut görünümündeyken ibadet alanı tek katlı olarak durmaktadır. Kemerli taş kapısı, duvarlardaki Bizans mimarisine özgü taş oyma motifler ve girişte yer aldığı belirtilen Roma dönemine ait olduğu düşünülen Latince yazılı mezar steli, yapıyı tarih meraklıları için ilgi çekici kılmaktadır.
Ziyaretçiler, yapıyı dışarıdan gözlemleyebildiklerini ve Tirilye'ye gelen herkesin bir kez görmesinin değeceğini ifade etmektedir. Bölgedeki Rum mirasının yalnızca küçük bir parçasını oluşturan bu kilise, Zeytinbağı'nda günümüze ulaşabilen birkaç dini yapıdan biri olması bakımından ayrı bir önem taşımaktadır. İç mekân ziyarete kapalı olduğundan deneyim tamamen dış cepheyle sınırlı kalmaktadır.
Birden fazla ziyaretçi yapının bakımsız durumuna dikkat çekmiştir. Bu konuyu göz önünde bulundurarak ziyaretinizi planlamanız önerilir.
- İç mekân kapalı: Yapı özel mülkiyet olduğundan içerisi ziyarete açık değildir; yalnızca dışarıdan incelenebilmektedir.
- Bakım eksikliği: Birkaç ziyaretçi, yapının özgün potansiyeline karşın bakımsız bir görünüm sergilediğini belirtmiştir.
Dündar Evi Nedir?
Dündar Evi adı, aslında bir yapının sonradan kazandığı halk adıdır. Yapının asıl kimliği Hagios Ioannes Theologos, yani Aziz Yuhanna Kilisesi'dir. Tirilye, tarihsel süreç içinde güçlü bir Rum Ortodoks nüfusuna ev sahipliği yapmış ve bu topluluk bölgede pek çok dini yapı inşa etmiştir. Nüfus mübadelesi ve ardından yaşanan göç dalgalarıyla Rum cemaatinin bölgeyi terk etmesiyle birlikte kilise özel mülkiyet statüsüne geçmiş; Dündar ailesi tarafından konut olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün yayımladığı rehberde yapı, duvarlarına resim yapılan ilk kiliselerden biri olarak tanımlanıyor. Bu özellik, yapıyı yalnızca mimari değil sanat tarihi açısından da önemli bir yere koyuyor.
Ne Zaman Gidilmeli?
Tirilye ve dolayısıyla Dündar Evi için en uygun dönem nisan-haziran ile eylül-ekim aylarıdır. Bu dönemlerde Marmara kıyısı ne çok sıcak ne de soğuktur; kasabanın dar sokaklarında yürümek çok daha keyifli olur. Yaz ortasında Tirilye, özellikle hafta sonları İstanbul ve Bursa'dan gelen ziyaretçilerle hareketlenebilir. Sakin bir gezi istiyorsanız hafta içi tercih etmeniz daha iyi sonuç verir. Kış aylarında kasaba oldukça sessizleşir; pek çok küçük kafe ve işletme kapalı olabilir.
Nasıl Gidilir?
Bursa şehir merkezinden Tirilye'ye ulaşmak için önce Emek metro durağında aktarma yaparak Mudanya otobüslerine binmeniz gerekiyor. Mudanya ilçe merkezine ulaştıktan sonra Tirilye'ye minibüs veya taksiyle devam edebilirsiniz. Özel araçla geliyorsanız Bursa-Mudanya karayolunu takip ederek yaklaşık 40-50 dakikada Tirilye'ye ulaşabilirsiniz. Kasaba içi yürüyüşe oldukça uygun olduğundan aracınızı girişte bırakıp tüm tarihi yapıları yürüyerek gezmek mümkün.
Tirilye'de Rota Önerisi
Tirilye'ye geldiğinizde Dündar Evi'ni tek başına değil, kasabanın diğer tarihi yapılarıyla birlikte bir yürüyüş rotası içinde değerlendirmenizi öneririz. Kasabada gezilecek başlıca noktalar şunlardır: Kemerli Kilise, Dündar Evi (Hagios Ioannes Kilisesi), Taş Mektep, Fatih Camii ve Medikion Manastırı. Bu yapıların tamamı birbirine yakın mesafede olduğundan tüm rotayı 2-3 saat içinde rahatça tamamlayabilirsiniz. Gezinin ardından Marmara kıyısında bir balık lokantasında öğle yemeği yemek, Tirilye ziyaretini tamamlamanın en güzel yolu.
Fotoğraf Noktaları
Dündar Evi'nin dış cephesi, kilise mimarisinin konut işlevine dönüştürülmüş haliyle oldukça özgün bir görüntü sunuyor. Yapının önündeki dar sokak, Tirilye'nin taş döşeli yolları ve çevresindeki geleneksel evlerle birlikte kadraj dolduran kompozisyonlar elde etmenizi sağlıyor. Sabah erken saatler, ışığın sokaklara yatay açıyla girmesiyle birlikte en iyi fotoğraf koşullarını sunuyor. Kasabanın tamamı fotoğraf açısından zengin; Kemerli Kilise ve Marmara kıyısı da kaçırılmaması gereken kareler arasında.
Ne Yenir, Nerede Yenir?
Tirilye, Marmara kıyısında küçük ama lezzetli bir gastronomi ortamı sunuyor. Kasabada taze balık ve deniz ürünleri sunan küçük lokantalar bulunuyor. Mudanya ilçe merkezinde ise seçenek yelpazesi daha geniş; Kebapçı Hüseyin Usta gibi köklü adreslerde Bursa'ya özgü İskender kebabı ve pide çeşitleri deneyebilirsiniz. Tirilye'den Mudanya'ya geçişte kıyı boyunca uzanan küçük kafeler, çay molası için iyi birer durak noktası.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Dündar Evi, bugün hâlâ özel konut olarak kullanılıyor. Bu nedenle yapının içine girilip girilemeyeceği ziyaret dönemine ve koşullara göre değişebilir; içeriye girmek için önceden izin almanız gerekebilir. Yapıyı dışarıdan görmek ve fotoğraflamak her zaman mümkündür. Tirilye'de ATM sayısı oldukça sınırlıdır; nakit yanınızda bulundurmanız pratik olur. Kasabada büyük otopark alanı yoktur, araçla geliyorsanız kasaba girişinde uygun bir yer bulmaya çalışın.
Dündar Evi (Hagios Ioannes Theologos Kilisesi) Videoları
Dündar Evi (Hagios Ioannes Theologos Kilisesi) videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Videoları göster
Sık Sorulan Sorular
Son güncelleme:
