Saraydüzü Kışla Binası Milli Mücadele Müzesi, Amasya'da Yeşilırmak kıyısında yer alan, 1898-1900 yılları arasında inşa edilen ve Mustafa Kemal'in 1919 ziyaretini belgeleyen ücretsiz bir müze ile kongre merkezidir.
Bugün Yeşilırmak kıyısında gördüğünüz bina, aslında 1919'daki o tarihi kışla değil. Orijinal yapı 1944'te yıkılmış. 2007'de Künç Köprü'nün yaklaşık 100 metre kuzeydoğusunda, aslına uygun biçimde yeniden inşa edilmiş. Mustafa Kemal Paşa, 12 Haziran 1919'da Amasya'ya geldiğinde bu kışlayı üs olarak kullanmış ve Amasya Genelgesi burada kaleme alınmış.
Binanın üçüncü katı müzeye ayrılmış. Milli Mücadele Salonu'nda, Mustafa Kemal'in Amasya'ya gelişi ve Kulistepe Mevkii'nde heyetle karşılanma anı 12 adet balmumu heykelle canlandırılmış. Duvarlardaki panolarda padişah tarafından yapılan resmi görevlendirme belgelerinin kopyaları ve 12 günlük Amasya sürecine ait bilgiler yer alıyor. Diğer katlar ise 2022'den beri İl Halk Kütüphanesi olarak kullanılıyor; müze ve kütüphane fiilen aynı çatı altında.
Ziyaretçi yorumlarında karışık bir tablo var. Bazıları burayı "milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" sözünün doğduğu yer olarak görüp etkilendiğini yazıyor. Bazıları ise binanın büyük kısmının kütüphaneye ayrıldığını, sergi alanının küçük ve içeriğin sınırlı kaldığını belirtiyor. Amasya Genelgesi'nin hazırlandığı salonun ziyaret sırasında kapalı olabildiğine dair yorumlar da var; gittiğinizde bu salonun açık olup olmadığını girişte sorabilirsiniz.
Rehberin Notu
Saraydüzü Kışla Binası, Amasya Genelgesi'nin hazırlandığı ve kamuoyuna duyurulduğu 1919 yılına atıfla inşa edilmiş, Milli Mücadele döneminin sembolik mekanlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Yapı, 1898-1900 yılları arasında özgün mimari özellikleri korunarak yeniden inşa edilmiş olup giriş ücretsizdir. Tarihe ilgi duyan ziyaretçiler, Amasya'ya gelişlerinde bu mekanı öncelikli olarak ziyaret etmelerini tavsiye etmektedir.
Müze bölümünde Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarını konu alan balmumu heykel grupları ile Milli Mücadele dönemine ait görsel ve bilgi panoları sergilenmektedir. Bir kısım ziyaretçi bu düzenlemeyi yeterince bilgilendirici bulurken, bir kısmı sergi alanının küçüklüğünü ve içeriğin sınırlılığını eleştirmektedir. Binanın büyük bölümü hâlihazırda halk kütüphanesi olarak kullanılmakta; bu durum ziyaretçilerin müze ile kütüphane işlevini birbirinden ayırt etmesini güçleştirmektedir.
Ziyaret planlamadan önce aşağıdaki noktalara dikkat etmeniz önerilir:
- Sergi alanı üst kattadır ve yaklaşık 90 basamak merdiven çıkılması gerekmektedir; asansörün çalışıp çalışmadığı konusunda ziyaretçiler arasında farklı deneyimler aktarılmaktadır.
- Açılış saatleri tutarsız görünmektedir; birden fazla ziyaretçi resmi tatil ve bayram günlerinde kapalı kapıyla karşılaştığını, bilgi alacak görevli bulamadığını belirtmektedir.
- Sergi içeriği oldukça sınırlıdır; balmumu heykeller ve bilgi panoları dışında kapsamlı bir koleksiyon bulunmamaktadır; bu nedenle bazı ziyaretçiler hayal kırıklığı yaşamaktadır.
- Kütüphane kaynakları konusunda da şikayetler mevcuttur; araştırma amacıyla gelen ziyaretçiler materyallere ulaşmakta güçlük çektiğini ifade etmektedir.
Bina Neden Orijinal Değil?
Mustafa Kemal'in 1919'da konakladığı asıl Saraydüzü Kışlası, 1944 yılında tamamen yıkılmış. Yerinde de bir süre başka bir yapı yoktu. 2007'de, tarihi önemi göz önünde bulundurularak bina aslına uygun biçimde ama farklı bir konumda, Yeşilırmak kıyısında ve Künç Köprü'nün kuzeydoğusunda yeniden inşa edilmiş. Ziyaretçilerin sık yanılgıya düştüğü nokta burası: gördüğünüz yapı, 1919'daki olayların yaşandığı orijinal duvarlar değil, onların bir yeniden yapımı.
Ne Zaman Gitmeli?
Müze yıl boyunca açık, mevsime göre saatler değişiyor. Nisan-Ekim arası akşam 19.00'a kadar, kış aylarında 17.00'ye kadar ziyaret edilebiliyor. Pazartesi günleri kapalı olduğunu unutmayın; Amasya gezinizi buna göre planlayın. Yaz aylarında öğleden sonra ışığın nehir kıyısındaki binaya vuruşu fotoğraf için de daha uygun.
Nasıl Gidilir?
Amasya şehir merkezinde konaklıyorsanız yürüyerek gidebilirsiniz. Nehir kenarını takip edip Künç Köprü'ye yaklaştığınızda binayı sağ tarafta görürsünüz. Şehrin diğer önemli duraklarından (Hazeranlar Konağı, Kral Kaya Mezarları) yürüme mesafesinde sayılır, Amasya merkezi zaten kompakt bir yapıya sahip.
Fotoğraf ve Sergi Alanı
Üçüncü kattaki Milli Mücadele Salonu'nda balmumu heykellerle canlandırılan sahne, ziyaretçilerin en çok fotoğrafladığı köşe. Amatör makinelerle fotoğraf çekimine izin veriliyor. Bina dışından, özellikle nehir tarafından çekilen kareler de Amasya'nın klasik kartpostal görüntüsüne yakın duruyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
Müze bölümü küçük olduğu için 30-45 dakika yeterli oluyor. Bazı ziyaretçiler sergi alanının dar olduğunu, beklediklerinden daha az içerik bulduklarını belirtiyor. Bu yüzden Amasya gezinizin ana durağı olarak değil, rotanın bir parçası olarak planlamak daha gerçekçi.
Gitmeden Bilmeniz Gerekenler
Binanın büyük kısmı İl Halk Kütüphanesi olarak kullanılıyor; müze sadece üst katta ve sınırlı bir alanda. Bazı yorumlarda Amasya Genelgesi'nin yazıldığı salonun ziyaret anında kapalı olabildiği belirtiliyor, bu durumda içeri girmek mümkün olmayabilir. Amasya Genelgesi ve Milli Mücadele tarihine özel bir merak besleyenler için mekan hâlâ anlamlı, ama kapsamlı bir tarih müzesi bekleyenler hayal kırıklığına uğrayabilir.
Amasya Merkeziyle Bağlantısı
Bina, Amasya'nın diğer tarihi duraklarıyla aynı nehir hattında. Hazeranlar Konağı, Amasya Kalesi ve Kral Kaya Mezarları'nı gezerken güzergaha eklemek kolay. Nehrin iki yakasını birbirine bağlayan köprülerden Künç Köprü, müzeye en yakın olanı.
Sık Sorulan Sorular
Saraydüzü Kışla Binası Milli Mücadele Müzesi ve Kongre Merkezi videoları sayfa hızını korumak için siz bu bölümü açtığınızda yüklenir.
Son güncelleme:
